Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ giải phương trình pha loãng để tìm thể tích cuối V2. Khi biết dung dịch gốc có nồng độ C1 và thể tích V1, công cụ cho bạn biết phải pha tới tổng thể tích bao nhiêu để dung dịch sau pha loãng đạt nồng độ mong muốn C2. Ngoài ra, nó còn cho biết bạn cần thêm bao nhiêu dung môi. Đây là một quy luật hóa học phổ quát, áp dụng được ở mọi nơi — từ phòng thí nghiệm, nấu ăn, làm vườn cho đến pha chế dung dịch nuôi cá cảnh.
Cách sử dụng
Nhập nồng độ ban đầu (C1), thể tích ban đầu (V1) và nồng độ mục tiêu (C2) mà bạn muốn đạt được sau khi pha loãng. Bạn có thể dùng đơn vị nào cũng được, miễn là thống nhất: C1 và C2 phải cùng đơn vị nồng độ (M, %, mg/mL, ppm), còn V1 và V2 phải cùng đơn vị thể tích (mL, L, gallon). Kết quả V2 chính là tổng thể tích cuối; phần chênh lệch \(V_2 - V_1\) là lượng dung môi cần thêm vào.
Giải thích công thức
Do lượng chất tan được bảo toàn nên khối lượng chất hòa tan không đổi trong suốt quá trình pha loãng: \(C_1 \cdot V_1 = C_2 \cdot V_2\). Biến đổi để tìm thể tích cuối chưa biết, ta được
$$V_2 = \frac{\text{C1} \times \text{V1}}{\text{C2}}$$Vì C2 nằm ở mẫu số nên nồng độ mục tiêu càng nhỏ thì thể tích cuối càng lớn — điều này hoàn toàn hợp lý: càng pha loãng nhiều thì càng cần nhiều chất lỏng.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn có 5 mL dung dịch gốc nồng độ 10 M và muốn đạt nồng độ cuối là 2 M. Khi đó
$$V_2 = \frac{10 \times 5}{2} = \frac{50}{2} = 25 \text{ mL}$$Vì ban đầu bạn đã có 5 mL, nên bạn cần thêm \(25 - 5 = 20\) mL dung môi.
Câu hỏi thường gặp
Các đơn vị có cần khớp nhau không? Có — C1 và C2 phải dùng cùng một đơn vị nồng độ, và V2 sẽ có cùng đơn vị thể tích với V1.
Tôi có thể pha loãng để được nồng độ cao hơn không? Không. Pha loãng chỉ làm giảm nồng độ. Nếu C2 lớn hơn C1, phương trình sẽ cho ra thể tích nhỏ hơn V1, điều này về mặt vật lý không phải là pha loãng.
Nếu C2 bằng 0 thì sao? Phép chia cho 0 là vô nghĩa, nên nồng độ mục tiêu bằng 0 là không hợp lệ — công cụ sẽ ngăn trường hợp này và trả về 0.
