Công cụ so sánh lãi suất phẳng và lãi suất giảm dần là gì?
Nhiều ngân hàng và công ty tài chính thường quảng cáo một mức lãi suất "phẳng" trông có vẻ rất thấp, nhưng thực chất lại cao hơn nhiều so với bạn tưởng. Với lãi suất phẳng (flat rate), tiền lãi được tính trên toàn bộ số tiền vay ban đầu trong suốt thời hạn vay — dù thực tế bạn vẫn trả bớt gốc đều đặn mỗi tháng. Ngược lại, lãi suất giảm dần (reducing balance) chỉ tính lãi trên số dư nợ còn lại. Công cụ này quy đổi mức lãi suất phẳng được báo giá thành lãi suất giảm dần thực tế tương đương, giúp bạn so sánh "táo với táo" thay vì bị đánh lừa bởi con số bề ngoài.
Cách sử dụng
Bạn nhập số tiền vay, mức lãi suất phẳng được báo giá (%/năm) và thời hạn vay (số năm). Công cụ sẽ tính ra khoản trả góp hàng tháng (EMI) theo lãi suất phẳng, sau đó giải ngược để tìm mức lãi suất giảm dần theo năm tạo ra đúng khoản trả góp đó. Theo kinh nghiệm thực tế, đối với các khoản vay nhiều năm thông thường, lãi suất phẳng thường cao gấp khoảng 1,7–1,9 lần so với lãi suất giảm dần tương đương.
Giải thích công thức
Khoản trả góp theo lãi suất phẳng đơn giản là tổng chi phí chia cho số tháng: $$\text{EMI}_{\text{phẳng}} = \frac{P + P\cdot f\cdot Y}{n}$$ trong đó P là tiền gốc, f là lãi suất phẳng theo năm, Y là số năm và n là số tháng. Khoản trả góp theo lãi suất giảm dần tuân theo công thức trả góp đều chuẩn $$\text{EMI} = P\cdot \frac{r\,(1+r)^{n}}{(1+r)^{n}-1}$$ với \(r\) là lãi suất theo tháng. Chúng tôi dùng phương pháp chia đôi (bisection) để tìm ra mức \(r\) theo tháng sao cho khoản trả góp giảm dần bằng đúng khoản trả góp phẳng, rồi nhân với 12 để ra lãi suất thực tế theo năm.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn vay 100.000 với lãi suất phẳng 10%/năm trong 5 năm (60 tháng). Tổng lãi = \(100.000 \times 0{,}10 \times 5 = 50.000\), nên tổng số tiền phải trả = 150.000 và khoản trả góp mỗi tháng = 2.500. Mức lãi suất giảm dần thực tế tạo ra khoản trả góp 2.500 này là khoảng 17,27%/năm — cao hơn rất nhiều so với con số 10% được quảng cáo.
Lãi suất điều hành của các ngân hàng trung ương
Lãi suất điều hành chính thức mới nhất của các ngân hàng trung ương lớn, tự động cập nhật — mức chuẩn mà lãi suất tiền gửi và cho vay của ngân hàng bám theo.
- Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ
- 3,75–4,00%
- Ngày áp dụng
- 2026-11-13
- Thay đổi trong 1 năm
- 0 điểm %
Thay đổi gần nhất Tăng +25 điểm cơ bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đổi lãi suất ngày 2026-09-17: từ 3,50–3,75% thành 3,75–4,00%.
| Ngân hàng trung ương | Lãi suất điều hành | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng Trung ương Brazil · Brazil | 13,75% | 2026-11-16 | −1,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Mexico · Mexico | 6,25% | 2026-11-10 | −1,00 điểm % |
| Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu | 2,50% | 2026-11-16 | +0,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) · Thụy Điển | 2,00% | 2026-11-16 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út · Ả Rập Xê-út | 4,50% | 2026-10-29 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Úc · Australia | 4,60% | 2026-10-31 | +1,00 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ · Thổ Nhĩ Kỳ | 36,00% | 2026-11-06 | −3,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nga · Nga | 14,00% | 2026-11-10 | −2,50 điểm % |
| Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc · Trung Quốc | 3,00% | 2026-11-10 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Canada · Canada | 2,50% | 2026-11-13 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ · Ấn Độ | 5,50% | 2026-10-19 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Anh · Vương quốc Anh | 4,00% | 2026-11-16 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nhật Bản · Nhật Bản | 1,25% | 2026-11-10 | +0,75 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc · Hàn Quốc | 3,00% | 2026-11-02 | +0,50 điểm % |
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): các lãi suất chủ chốt và lãi suất qua đêm trên thị trường
Các mức lãi suất định khung chính sách tiền tệ và lãi suất qua đêm trên thị trường mà chúng điều tiết, mỗi mức kèm ngày của số liệu công bố mới nhất.
| Lãi suất | Mức | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất quỹ liên bang thực tế (EFFR) | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất cấp vốn qua đêm có bảo đảm (SOFR) | 3,90% | 2026-11-13 | −0,10 điểm % |
Mỗi lãi suất giữ ngày của số liệu công bố mới nhất của chính nó; lãi suất qua đêm trên thị trường được công bố vào ngày làm việc kế tiếp.
Lãi suất ngân hàng tại Việt Nam
Mức lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại tại Việt Nam thu của người vay và trả cho người gửi tiền, theo số liệu ngân hàng trung ương báo cáo cho Ngân hàng Thế giới (số liệu theo năm).
- Lãi suất cho vay 2023
- 9,32%
- Lãi suất tiền gửi 2023
- 4,78%
- Lãi suất thực 2023
- 7,01%
- Chênh lệch cho vay − tiền gửi 2023
- 4,54 điểm %
| Năm | Lãi suất cho vay | Lãi suất tiền gửi |
|---|---|---|
| 2023 | 9,32% | 4,78% |
| 2022 | 8,01% | 3,82% |
| 2021 | 7,81% | 3,38% |
| 2020 | 7,65% | 4,12% |
| 2019 | 7,71% | 4,98% |
| 2018 | 7,37% | 4,74% |
Lãi suất thực là lãi suất cho vay đã trừ lạm phát (theo chỉ số giảm phát GDP). Lãi suất một ngân hàng cụ thể chào bạn có thể khác.
Số liệu mới nhất: 2026-11-13 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-16 · mới
Nguồn: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) Điều kiện sử dụng số liệu thống kê của BIS; Federal Reserve Bank of New York Điều khoản sử dụng của Fed New York; Board of Governors of the Federal Reserve System Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Điều khoản dữ liệu mở của Riksbank; Reserve Bank of Australia 2026 Điều khoản bản quyền của RBA (Cash Rate); Bank of Canada Điều khoản sử dụng của Ngân hàng Canada; Bank of England Open Government Licence v3.0
Mức thay đổi trong 1 năm do CalculatorLib tính từ dữ liệu này. Nhãn do CalculatorLib dịch: đây không phải bản dịch chính thức của BIS. The EFFR and SOFR are subject to the Terms of Use posted at newyorkfed.org. The New York Fed is not responsible for publication of the EFFR and SOFR by CalculatorLib, does not sanction or endorse any particular republication, and has no liability for your use.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Federal Reserve Bank of New York — Reference rates (EFFR, SOFR)
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST, FR.INR.LEND, FR.INR.RINR, FR.INR.LNDP)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lãi suất thực tế lại cao hơn nhiều đến vậy? Bởi vì lãi suất phẳng phớt lờ việc số dư nợ của bạn giảm dần mỗi tháng, nên bạn vẫn phải trả lãi trên cả phần tiền mình đã hoàn trả từ trước.
Là người đi vay, hình thức nào có lợi hơn cho tôi? Với cùng một mức lãi suất danh nghĩa, khoản vay theo lãi suất giảm dần luôn rẻ hơn. Hãy luôn quy đổi lãi suất phẳng sang lãi suất giảm dần trước khi so sánh các gói vay.
Công cụ này có phụ thuộc vào loại tiền tệ không? Không — nó hoạt động với mọi loại tiền tệ; bạn chỉ cần nhập các con số nhất quán với nhau.