Impermanent Loss Là Gì?
Impermanent loss (tổn thất tạm thời) là khoản chênh lệch giá trị giữa việc bạn cung cấp hai loại tài sản vào một pool thanh khoản AMM (nhà tạo lập thị trường tự động) theo tỉ lệ 50/50, so với việc chỉ đơn giản giữ chính hai tài sản đó trong ví. Khi giá tương đối giữa hai token thay đổi, AMM sẽ tự động cân bằng lại vị thế của bạn, khiến bạn nắm giữ nhiều hơn token đang giảm giá và ít hơn token đang tăng giá. Khoảng cách so với việc chỉ "ôm" tài sản (HODL) chính là impermanent loss. Khoản tổn thất này chỉ trở thành vĩnh viễn nếu bạn rút thanh khoản trong khi giá vẫn còn chênh lệch. Công cụ này mang tính tổng quát và áp dụng được cho mọi AMM dạng tích không đổi (constant-product) như Uniswap, SushiSwap hay PancakeSwap.
Cách Sử Dụng Công Cụ
Nhập tỉ lệ giá \(r\), tức là giá mới của một tài sản chia cho giá cũ của nó, tính theo token còn lại trong cặp. Nếu một token tăng gấp đôi so với token kia, hãy nhập \(2\); nếu giảm còn một nửa, nhập \(0.5\). Bạn cũng có thể nhập thêm giá trị vị thế tại thời điểm gửi vào để ước tính khoản thiệt hại bằng USD.
Giải Thích Công Thức
Với một pool tích không đổi 50/50 tiêu chuẩn, impermanent loss được tính như sau:
$$\text{IL} = \frac{2\sqrt{r}}{1 + r} - 1$$trong đó \(r\) = tỉ lệ giá (giá mới ÷ giá cũ). Kết quả luôn bằng không hoặc âm. Khoản thiệt hại bằng USD là \(L = |\text{IL}| \times V\), với \(V\) = giá trị vị thế tại thời điểm gửi vào.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một token tăng giá gấp đôi, tức \(r = 2\), với vị thế trị giá $1,000:
$$\text{IL} = \frac{2\sqrt{2}}{1 + 2} - 1 = \frac{2 \times 1.41421}{3} - 1 = 0.94281 - 1 = -0.05719$$Con số này tương đương khoảng \(-5.72\%\), và khoản thiệt hại bằng USD là:
$$L = 0.05719 \times 1000 = \$57.19$$Câu Hỏi Thường Gặp
Impermanent loss có bao gồm phí giao dịch không? Không. Phí giao dịch và phần thưởng mà pool kiếm được có thể bù đắp hoặc thậm chí vượt qua khoản tổn thất này; công cụ chỉ tính riêng phần tổn thất do giá phân kỳ.
Khi nào impermanent loss bằng không? Khi \(r = 1\), nghĩa là giá tương đối không hề thay đổi kể từ lúc bạn gửi tài sản vào.
Khoản tổn thất có đối xứng không? Có. Tỉ lệ \(2\) và tỉ lệ \(0.5\) đều cho ra cùng một mức tổn thất phần trăm, bởi công thức chỉ phụ thuộc vào mức độ phân kỳ của giá, chứ không phụ thuộc vào chiều tăng hay giảm.