Lợi suất thực (đã điều chỉnh lạm phát) là gì?
Lợi suất thực cho biết khoản đầu tư của bạn thực sự tăng bao nhiêu về sức mua sau khi loại bỏ tác động của lạm phát. Mức sinh lời danh nghĩa 7% nghe thì rất hấp dẫn, nhưng nếu giá cả cũng tăng 3% trong cùng giai đoạn, thì bạn không hề giàu thêm 7% — bạn chỉ có thể mua thêm được khoảng hơn 3,8% hàng hóa mà thôi. Công cụ này biến con số sinh lời "trên giấy" (danh nghĩa) thành con số thật sự quyết định tài sản của bạn.
Cách sử dụng
Nhập lợi suất danh nghĩa (tỷ lệ phần trăm thô mà khoản đầu tư mang lại) và tỷ lệ lạm phát trong cùng giai đoạn đó. Nhấn nút tính để xem lợi suất thực chính xác theo phương trình Fisher, kèm theo công thức tính nhanh thông dụng để bạn dễ so sánh.
Giải thích công thức
Mối quan hệ chính xác chính là phương trình Fisher:
$$\text{Lợi suất thực} = \left(\frac{1 + \dfrac{\text{Danh nghĩa (\%)}}{100}}{1 + \dfrac{\text{Lạm phát (\%)}}{100}} - 1\right) \times 100$$
Quy về dạng thập phân, bạn lấy một cộng với lợi suất danh nghĩa rồi chia cho một cộng với tỷ lệ lạm phát, sau đó trừ đi một. Nhiều người dùng cách ước lượng nhanh \(\text{lợi suất thực} \approx \text{danh nghĩa} - \text{lạm phát}\), vốn khá sát khi các tỷ lệ còn nhỏ, nhưng sẽ cho kết quả cao hơn thực tế khi các tỷ lệ tăng cao.
Ví dụ minh họa
Giả sử danh mục đầu tư của bạn sinh lời 7% trong khi lạm phát ở mức 3%. Lợi suất thực chính xác là $$\left(\frac{1{,}07}{1{,}03}\right) - 1 = 0{,}038835,$$ tức khoảng 3,88%. Cách tính nhanh cho ra \(7 - 3 = 4\%\), hơi cao hơn một chút — điều này cho thấy vì sao nên ưu tiên dùng công thức chính xác.
Lạm phát tại Việt Nam: số liệu chính thức
Số liệu giá tiêu dùng chính thức của Việt Nam, tự động cập nhật. Có thể dùng các số này làm đầu vào cho công cụ tính ở trên.
- So với cùng kỳ, tháng 10 năm 2026
- +5,09%
- Lạm phát 2025
- 3,3%
- Tích lũy 2016–2025
- 32,1%
- Trung bình mỗi năm
- 3,1%
Thay đổi gần nhất Tăng +0,01 điểm % Tháng 10 năm 2026: +5,09%, so với +5,08% của tháng 9 năm 2026.
Tháng gần nhất (tháng 10 năm 2026): giá tiêu dùng ở Việt Nam thay đổi +5,09% so với cùng tháng năm trước (Chỉ số giá tiêu dùng, Cục Thống kê). Các số theo năm bên dưới là bình quân năm.
Giá cả tại Việt Nam thay đổi 32,1% từ năm 2016 đến năm 2025, trung bình 3,1% mỗi năm: thứ có giá 100 VND năm 2016 sẽ có giá khoảng 132 VND năm 2025.
| Năm | Chỉ số giá tiêu dùng CPI (2010 = 100) | Lạm phát | Thế giới |
|---|---|---|---|
| 2025 | 196,0 | 3,3% | 3,0% |
| 2024 | 189,7 | 3,6% | 3,0% |
| 2023 | 183,1 | 3,3% | 5,7% |
| 2022 | 177,3 | 3,2% | 8,0% |
| 2021 | 171,9 | 1,8% | 3,5% |
| 2020 | 168,8 | 3,2% | 1,9% |
| 2019 | 163,5 | 2,8% | 2,2% |
| 2018 | 159,1 | 3,5% | 2,5% |
| 2017 | 153,6 | 3,5% | 2,3% |
| 2016 | 148,4 | 2,7% | 1,6% |
Việt Nam và các nước khác
Lạm phát giá tiêu dùng (% năm) — năm công bố gần nhất của từng nước.
- Thổ Nhĩ Kỳ 34,9% (2025)
- Nga 8,7% (2025)
- Mexico 3,8% (2025)
- Việt Nam 3,3% (2025)
- Nhật Bản 3,2% (2025)
- Thế giới 3,0% (2025)
- Hoa Kỳ 2,9% (2024)
- Ấn Độ 2,4% (2025)
- Hàn Quốc 2,1% (2025)
- Ả Rập Xê-út 2,0% (2025)
- Pháp 0,9% (2025)
- Trung Quốc 0,1% (2025)
Chưa có số liệu công bố cho Đài Loan.
Năm có thể khác nhau giữa các dòng: mỗi số đi kèm năm của chính nó. Cùng một chỉ số World Bank cho mọi nước.
Số liệu mới nhất: 2026-10 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-10 · mới
Nguồn: The World Bank Group CC BY 4.0; Cục Thống kê (www.nso.gov.vn) Cited with attribution as the site asks (decision cl-ym66 / cl-ma0wp)
Mức thay đổi tích lũy, tốc độ bình quân mỗi năm và phép so sánh giá do CalculatorLib tính từ dữ liệu này.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- The World Bank Group — World Development Indicators (FP.CPI.TOTL.ZG, FP.CPI.TOTL)
- Cục Thống kê (www.nso.gov.vn) — Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
Câu hỏi thường gặp
Tại sao không đơn giản lấy danh nghĩa trừ lạm phát? Phép trừ bỏ qua việc lạm phát còn bào mòn cả phần lợi nhuận bạn vừa kiếm được. Phép chia điều chỉnh đúng theo cơ chế lãi kép, nên cho ra con số thấp hơn một chút nhưng chính xác hơn.
Lợi suất thực có thể âm không? Có. Nếu lạm phát cao hơn lợi suất danh nghĩa, sức mua của bạn bị thu hẹp và lợi suất thực sẽ âm — điều rất hay xảy ra với tiền gửi tiết kiệm trong những giai đoạn lạm phát cao.
Nên dùng tỷ lệ lạm phát nào? Thường là mức thay đổi của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong cùng khoảng thời gian bạn nắm giữ khoản đầu tư.