Công Cụ Tính Lợi Suất Thực (Đã Điều Chỉnh Lạm Phát)

Nhập phép tính

Lợi suất danh nghĩa (%)

Tỷ lệ lạm phát (%)

Kết quả

Lợi suất thực (đã điều chỉnh lạm phát)

3,88%

mức tăng sức mua mỗi năm

Lợi suất danh nghĩa	7%
Tỷ lệ lạm phát	3%
Ước lượng nhanh (danh nghĩa − lạm phát)	4%

Lợi suất thực (đã điều chỉnh lạm phát) là gì?

Lợi suất thực cho biết khoản đầu tư của bạn thực sự tăng bao nhiêu về sức mua sau khi loại bỏ tác động của lạm phát. Mức sinh lời danh nghĩa 7% nghe thì rất hấp dẫn, nhưng nếu giá cả cũng tăng 3% trong cùng giai đoạn, thì bạn không hề giàu thêm 7% — bạn chỉ có thể mua thêm được khoảng hơn 3,8% hàng hóa mà thôi. Công cụ này biến con số sinh lời "trên giấy" (danh nghĩa) thành con số thật sự quyết định tài sản của bạn.

Lợi nhuận danh nghĩa có thể tăng trong khi lạm phát làm xói mòn sức mua thực tế.

Cách sử dụng

Nhập lợi suất danh nghĩa (tỷ lệ phần trăm thô mà khoản đầu tư mang lại) và tỷ lệ lạm phát trong cùng giai đoạn đó. Nhấn nút tính để xem lợi suất thực chính xác theo phương trình Fisher, kèm theo công thức tính nhanh thông dụng để bạn dễ so sánh.

Giải thích công thức

Mối quan hệ chính xác chính là phương trình Fisher:

$$\text{Lợi suất thực} = \left(\frac{1 + \dfrac{\text{Danh nghĩa (\%)}}{100}}{1 + \dfrac{\text{Lạm phát (\%)}}{100}} - 1\right) \times 100$$

Quy về dạng thập phân, bạn lấy một cộng với lợi suất danh nghĩa rồi chia cho một cộng với tỷ lệ lạm phát, sau đó trừ đi một. Nhiều người dùng cách ước lượng nhanh \(\text{lợi suất thực} \approx \text{danh nghĩa} - \text{lạm phát}\), vốn khá sát khi các tỷ lệ còn nhỏ, nhưng sẽ cho kết quả cao hơn thực tế khi các tỷ lệ tăng cao.

Quảng cáo

Phương trình Fisher chia các hệ số tăng trưởng để tách ra lợi nhuận thực.

Ví dụ minh họa

Giả sử danh mục đầu tư của bạn sinh lời 7% trong khi lạm phát ở mức 3%. Lợi suất thực chính xác là $$\left(\frac{1{,}07}{1{,}03}\right) - 1 = 0{,}038835,$$ tức khoảng 3,88%. Cách tính nhanh cho ra \(7 - 3 = 4\%\), hơi cao hơn một chút — điều này cho thấy vì sao nên ưu tiên dùng công thức chính xác.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao không đơn giản lấy danh nghĩa trừ lạm phát? Phép trừ bỏ qua việc lạm phát còn bào mòn cả phần lợi nhuận bạn vừa kiếm được. Phép chia điều chỉnh đúng theo cơ chế lãi kép, nên cho ra con số thấp hơn một chút nhưng chính xác hơn.

Lợi suất thực có thể âm không? Có. Nếu lạm phát cao hơn lợi suất danh nghĩa, sức mua của bạn bị thu hẹp và lợi suất thực sẽ âm — điều rất hay xảy ra với tiền gửi tiết kiệm trong những giai đoạn lạm phát cao.

Nên dùng tỷ lệ lạm phát nào? Thường là mức thay đổi của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong cùng khoảng thời gian bạn nắm giữ khoản đầu tư.