Công Cụ Tính Lãi Suất Thực

Nhập phép tính

Lãi suất danh nghĩa (%)

Tỷ lệ lạm phát (%)

Kết quả

Lãi suất thực

1,94%

lợi suất hằng năm đã điều chỉnh lạm phát

Lãi suất danh nghĩa	5%
Tỷ lệ lạm phát	3%
Tính nhanh (danh nghĩa − lạm phát)	2%

Lãi suất thực là gì?

Lãi suất thực cho biết tiền của bạn thực sự tăng trưởng bao nhiêu về sức mua sau khi đã tính đến lạm phát. Một tài khoản tiết kiệm trả lãi 5% nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng nếu giá cả mỗi năm tăng 3% thì khoản lợi thực sự của bạn nhỏ hơn nhiều. Công cụ này dùng phương trình Fisher để chuyển lãi suất danh nghĩa (mức lãi được niêm yết, quảng cáo) thành lãi suất thực đã điều chỉnh theo lạm phát — con số phản ánh đúng số tiền tiết kiệm của bạn thực sự mua được những gì.

Lạm phát bào mòn một phần lợi nhuận danh nghĩa, để lại lợi nhuận thực nhỏ hơn.

Cách sử dụng công cụ

Hãy nhập lãi suất danh nghĩa mà khoản tiết kiệm hoặc khoản đầu tư của bạn đang hưởng, sau đó nhập tỷ lệ lạm phát dự kiến hoặc thực tế. Công cụ sẽ trả về lãi suất thực dưới dạng phần trăm. Bên cạnh đó, công cụ còn hiển thị cách tính nhanh phổ biến (lấy lãi suất danh nghĩa trừ lạm phát) để bạn dễ dàng so sánh hai phương pháp.

Giải thích công thức

Mối quan hệ chính xác là:

$$\text{Lãi suất thực} = \left(\frac{1 + \dfrac{\text{Lãi suất danh nghĩa (\%)}}{100}}{1 + \dfrac{\text{Tỷ lệ lạm phát (\%)}}{100}} - 1\right) \times 100$$

Các tỷ lệ được nhập dưới dạng phần trăm và tự động chuyển thành số thập phân khi tính toán. Nhiều người dùng cách tính tắt lãi suất thực ≈ danh nghĩa − lạm phát; cách này đủ chính xác với những tỷ lệ nhỏ nhưng lại hơi phóng đại lãi suất thực, vì nó bỏ qua tác động kép giữa tăng trưởng và lạm phát.

Quảng cáo

Phương trình Fisher liên hệ giữa lãi suất thực, danh nghĩa và lạm phát.

Ví dụ minh họa

Giả sử khoản tiết kiệm của bạn sinh lãi danh nghĩa 5% và lạm phát là 3%. Theo công thức chính xác: $$(1 + 0{,}05) / (1 + 0{,}03) - 1 = 1{,}05 / 1{,}03 - 1 = 0{,}019417,$$ tức khoảng 1,94%. Cách tính nhanh sẽ cho \(5\% - 3\% = 2{,}00\%\), cao hơn một chút so với con số thực.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao lãi suất thực lại thấp hơn phép tính danh nghĩa trừ lạm phát? Bởi vì lạm phát không chỉ bào mòn tiền gốc mà còn bào mòn cả phần lãi bạn nhận được, nên công thức chính xác dùng phép chia thay vì phép trừ, cho ra kết quả nhỏ hơn một chút — và chuẩn xác hơn.

Lãi suất thực có thể âm không? Có. Nếu lạm phát cao hơn lãi suất danh nghĩa, sức mua của bạn sẽ giảm và lãi suất thực trở thành số âm, nghĩa là tiền tiết kiệm của bạn đang mất giá xét về mặt thực tế.

Nên dùng tỷ lệ lạm phát nào? Với phân tích quá khứ, hãy dùng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) do cơ quan thống kê nước bạn công bố — tại Việt Nam là số liệu CPI của Tổng cục Thống kê; còn khi lập kế hoạch, hãy dùng một mức dự báo hợp lý. Đây là một công thức tài chính phổ quát, áp dụng được với mọi loại tiền tệ và ở bất kỳ quốc gia nào.