Công cụ tính thể tích bồn oval là gì?
Công cụ này giúp bạn tính sức chứa của bồn hình oval — còn gọi là hình sân vận động hay hình viên thuốc (capsule). Mặt cắt ngang của bồn có hai cạnh thẳng song song và hai đầu được bo tròn hoàn hảo (hình bán nguyệt), thường thấy ở bồn chứa nhiên liệu, bể chứa nước, bể cá và nhiều loại xe bồn chở hàng. Bạn chỉ cần nhập chiều rộng, chiều cao và chiều dài tổng thể, công cụ sẽ trả về thể tích bằng lít, centimet khối và gallon Mỹ.
Cách sử dụng
Hãy đo ba kích thước của bồn theo cùng một đơn vị (ở đây dùng centimet). Chiều rộng là khoảng cách ngang dài nhất của mặt oval, chiều cao là khoảng cách theo phương thẳng đứng, còn chiều dài là độ sâu thẳng của bồn. Nhập các giá trị vào và đọc kết quả. Vì hai đầu bo tròn dùng bán kính bằng một nửa chiều cao, nên chiều rộng phải tối thiểu bằng chiều cao thì mới tạo thành hình sân vận động đúng nghĩa.
Giải thích công thức
Hai đầu bồn tạo thành hai hình bán nguyệt có bán kính \(r = h/2\), ghép lại thành một hình tròn đầy đủ với diện tích \(\pi r^2\). Nằm giữa chúng là một hình chữ nhật có chiều cao bằng đúng chiều cao của bồn (\(2r\)) và chiều rộng bằng phần còn lại (\(w - 2r\)). Vậy diện tích mặt cắt ngang là $$A = \pi r^2 + 2r(w - 2r).$$ Nhân với chiều dài bồn \(L\) ta được thể tích: $$V = A \cdot L.$$ Lấy giá trị cm³ chia cho 1000 sẽ ra lít; chia cho 3785,41 sẽ ra gallon Mỹ.
Ví dụ minh họa
Với một bồn có chiều rộng 120 cm, chiều cao 80 cm và chiều dài 200 cm: \(r = 40\) cm. Diện tích $$= \pi \cdot 40^2 + 2 \cdot 40 \cdot (120 - 80) = 5026{,}548 + 3200 = 8226{,}548 \text{ cm}^2.$$ Thể tích $$= 8226{,}548 \times 200 = 1\,645\,309{,}6 \text{ cm}^3 \approx 1\,645{,}31 \text{ lít} \approx 434{,}6 \text{ gallon Mỹ}.$$
Bảng quy đổi đơn vị thể tích
Máy tính nhận chiều rộng, chiều cao và chiều dài tính bằng centimét và trả về thể tích theo cm³, lít và gallon Mỹ. Các hệ số này cho phép bạn quy đổi sang các đơn vị phổ biến khác.
| Từ | Sang | Hệ số |
|---|---|---|
| 1 L | cm³ | 1000 |
| 1 L | gallon Mỹ | 0.264172 |
| 1 L | gallon Anh (imperial) | 0.219969 |
| 1 L | m³ | 0.001 |
| 1 L | ft³ | 0.0353147 |
| 1 gal Mỹ | L | 3.78541 |
| 1 gal Mỹ | cm³ | 3785.41 |
| 1 m³ | L | 1000 |
| 1 in³ | cm³ | 16.3871 |
Nhập kích thước theo inch: công cụ yêu cầu đơn vị centimét. Hãy nhân từng kích thước tính bằng inch với 2.54 trước (1 in = 2.54 cm chính xác). Ví dụ, một bồn 40 in × 20 in × 60 in có kích thước 101.6 × 50.8 × 152.4 cm. Không được chỉ quy đổi thể tích cuối cùng bằng hệ số chiều dài: thể tích tỉ lệ với lập phương, đó là lý do 1 in³ = 2.54³ ≈ 16.3871 cm³.
So sánh kích thước một số bồn mẫu
Mỗi bồn có tiết diện hình stadium (viên nang): hai đầu bán nguyệt bán kính \(r = h/2\) được nối bởi một đoạn phẳng có chiều rộng \(s = w - h\). Diện tích tiết diện là \(A = \pi r^2 + 2r(w-2r)\), và thể tích là \(V = A \cdot L\). Công thức giả định chiều rộng ≥ chiều cao. Tất cả kích thước tính bằng cm.
| Chiều rộng | Chiều cao | Chiều dài | Diện tích tiết diện (cm²) | Thể tích (L) | Thể tích (gal Mỹ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 100 | 50 | 150 | 4,463.5 | 669.52 | 176.87 |
| 120 | 80 | 200 | 8,226.5 | 1645.31 | 434.64 |
| 80 | 80 | 100 | 5,026.5 | 502.65 | 132.79 |
| 150 | 60 | 300 | 8,227.4 | 2,468.23 | 652.04 |
Ví dụ minh họa (120 × 80 × 200 cm): \(r = 80/2 = 40\) cm và \(s = 120 - 80 = 40\) cm. Khi đó \(A = \pi (40)^2 + 2(40)(40) = 5026.55 + 3200 = 8226.55\) cm². Thể tích: \(8226.55 \times 200 = 1{,}645{,}310\) cm³ ≈ 1645.31 L. Theo gallon Mỹ: \(1645.31 \times 0.264172 \approx 434.64\).
Trường hợp bồn trụ (80 × 80 × 100 cm): chiều rộng bằng chiều cao, nên \(s = 0\) và tiết diện là một hình tròn đầy đủ: \(A = \pi (40)^2 = 5026.55\) cm², tương đương 502.65 L.
Các thể tích này là dung tích hình học theo kích thước bên trong đã nêu; thể tích sử dụng thực tế sẽ thấp hơn nếu bồn không được đổ đầy tới miệng hoặc có thành dày, vì vậy hãy dùng số đo bên trong.
Câu hỏi thường gặp
Nếu chiều rộng bằng chiều cao thì sao? Khi đó \(w - 2r = 0\) và hình dạng trở thành một hình trụ tròn nằm ngang, với \(V = \pi r^2 L\).
Tôi có thể dùng đơn vị khác không? Có — chỉ cần giữ cả ba kích thước cùng một đơn vị. Nếu bạn nhập bằng inch thì giá trị "cm³" thực ra là inch khối, vì vậy hãy dùng công cụ đổi đơn vị để quy ra lít/gallon.
Công cụ có tính độ dày thành bồn không? Không. Nó tính thể tích hình học bên trong dựa trên kích thước bạn cung cấp, nên hãy đo kích thước bên trong để có được sức chứa thực tế.