Bán kính hình tròn là gì?
Bán kính hình tròn là khoảng cách từ tâm đến bất kỳ điểm nào trên đường tròn. Đây là đại lượng cơ bản nhất của hình tròn — chỉ cần biết bán kính, bạn có thể suy ra đường kính, chu vi và diện tích. Công cụ này còn làm điều ngược lại: bạn nhập một trong ba đại lượng đó, nó sẽ tính ra bán kính cùng tất cả những giá trị còn lại.
Cách sử dụng công cụ
Hãy chọn giá trị bạn đã biết — đường kính, chu vi hay diện tích — rồi nhập con số vào và đọc kết quả bán kính. Công cụ cũng hiển thị luôn các thông số còn lại của hình tròn, giúp bạn có cái nhìn đầy đủ chỉ trong một bước. Tất cả các đại lượng đều dùng chung một đơn vị (ví dụ nếu bạn nhập theo centimet thì bán kính tính bằng centimet và diện tích tính bằng centimet vuông).
Giải thích công thức
Bán kính liên hệ với từng thông số của hình tròn thông qua số π (≈ 3,14159):
Từ đường kính: $$r = \frac{d}{2}$$ vì đường kính bằng đúng hai lần bán kính.
Từ chu vi: $$r = \frac{C}{2\pi}$$ vì \(C = 2\pi r\).
Từ diện tích: $$r = \sqrt{\frac{A}{\pi}}$$ vì \(A = \pi r^2\).
Ví dụ minh họa
Giả sử một hình tròn có chu vi 31,4159 đơn vị. Chia cho 2π: $$31{,}4159 \div (2 \times 3{,}14159) \approx 31{,}4159 \div 6{,}28318 \approx 5$$ Vậy bán kính là 5 đơn vị, đường kính là 10 đơn vị, và diện tích là \(\pi \times 5^2 \approx 78{,}54\) đơn vị vuông.
Thêm các ví dụ minh họa: Bán kính từ đường kính và diện tích
Ví dụ 1: Bán kính từ diện tích 50,27 đơn vị vuông
- Bắt đầu với công thức diện tích \(A = \pi r^2\) và giải tìm bán kính: \(r = \sqrt{\frac{A}{\pi}}\).
- Thay diện tích vào: \(r = \sqrt{\frac{50.27}{3.14159}} = \sqrt{16.00} \approx 4\) đơn vị.
- Đường kính: \(d = 2r = 2 \times 4 = 8\) đơn vị.
- Chu vi: \(C = 2\pi r = 2 \times 3.14159 \times 4 \approx 25.13\) đơn vị.
Kết quả: bán kính là 4 đơn vị, đường kính là 8 đơn vị và chu vi khoảng 25,13 đơn vị.
Ví dụ 2: Bán kính từ đường kính 14,6 cm
- Chia đôi đường kính: \(r = \frac{d}{2} = \frac{14.6}{2} = 7.3\) cm.
- Chu vi: \(C = \pi d = 3.14159 \times 14.6 \approx 45.87\) cm.
- Diện tích: \(A = \pi r^2 = 3.14159 \times 7.3^2 = 3.14159 \times 53.29 \approx 167.42\) cm².
Kết quả: bán kính là 7,3 cm, chu vi khoảng 45,87 cm và diện tích khoảng 167,42 cm². Độ dài tính bằng cm và diện tích tính bằng cm vuông (cm²).
So sánh bán kính cho các kích thước đường tròn thông dụng
Bảng sử dụng \(d = 2r\), \(C = 2\pi r\) và \(A = \pi r^2\), làm tròn đến hai chữ số thập phân. Độ dài tính bằng đơn vị và diện tích tính bằng đơn vị vuông.
| Bán kính (r) | Đường kính (2r) | Chu vi (2πr) | Diện tích (πr²) |
|---|---|---|---|
| 1 | 2.00 | 6.28 | 3.14 |
| 2 | 4.00 | 12.57 | 12.57 |
| 5 | 10.00 | 31.42 | 78.54 |
| 10 | 20.00 | 62.83 | 314.16 |
| 25 | 50.00 | 157.08 | 1963.50 |
Tăng gấp đôi bán kính thì đường kính và chu vi cũng tăng gấp đôi, vì cả hai tỉ lệ thuận với \(r\). Còn diện tích tăng gấp bốn lần, vì diện tích tỉ lệ thuận với \(r^2\). Ví dụ, khi r tăng từ 5 lên 10, chu vi tăng từ 31.42 lên 62.83 (×2) và diện tích tăng từ 78.54 lên 314.16 (×4).
Câu hỏi thường gặp
Nếu tôi chỉ biết đường kính thì sao? Bạn chỉ cần chọn "Đường kính" — bán kính bằng đúng một nửa giá trị đó.
Bán kính có thể âm không? Không. Bán kính là một khoảng cách, nên luôn bằng 0 hoặc dương. Hãy chỉ nhập các giá trị không âm.
Công cụ dùng giá trị π nào? Công cụ sử dụng giá trị π với độ chính xác đầy đủ tích hợp sẵn trong thư viện toán học, nhằm cho kết quả chính xác nhất.