Công cụ này là gì?
Công cụ chuyển độ dốc sang góc nghiêng giúp đổi một độ dốc — biểu diễn bằng tỷ lệ giữa độ cao và độ dài ngang — thành góc nghiêng tính bằng độ. Độ dốc xuất hiện ở khắp nơi: độ nghiêng mái nhà, đường dốc cho xe lăn, độ dốc mặt đường, đường mòn leo núi hay ống thoát nước. Tuy độ dốc thường được cho dưới dạng tỷ lệ hoặc phần trăm, nhưng nhiều bản thiết kế và tiêu chuẩn lại yêu cầu góc nghiêng, nên việc quy đổi nhanh là vô cùng tiện lợi.
Cách sử dụng
Nhập độ cao (mức chênh lệch theo phương thẳng đứng) và độ dài ngang (khoảng cách theo phương ngang). Đơn vị sẽ tự triệt tiêu lẫn nhau, nên chỉ cần cả hai dùng cùng một đơn vị (mét, feet hay inch) thì kết quả vẫn chính xác. Công cụ sẽ trả về góc nghiêng tính bằng độ, tỷ lệ dốc thô và phần trăm độ dốc.
Giải thích công thức
Độ dốc m bằng độ cao chia cho độ dài ngang. Vì tang của một góc chính là tỷ số giữa cạnh đối và cạnh kề trong tam giác vuông, nên ta tìm lại góc bằng hàm tang ngược: \(\theta = \arctan(m)\). Kết quả của atan được tính bằng radian, ta đổi sang độ bằng cách nhân với \(\frac{180}{\pi}\).
Ví dụ minh họa
Giả sử một đường dốc cao 3 đơn vị trên đoạn ngang dài 4 đơn vị. Độ dốc là \(3 \div 4 = 0{,}75\). Góc nghiêng là \(\arctan(0{,}75) \approx 36{,}87°\), và độ dốc là 75%. Một độ dốc 1:1 (độ cao bằng độ dài ngang) cho ra đúng 45°.
Câu hỏi thường gặp
Độ dốc phần trăm và góc nghiêng khác nhau thế nào? Độ dốc phần trăm là tỷ lệ dốc tính theo phần trăm (cao/ngang × 100); còn góc nghiêng là cùng độ dốc đó nhưng biểu diễn bằng độ. Hai giá trị này không bằng nhau — độ dốc 100% tương ứng với 45°, chứ không phải 100°.
Nếu độ dài ngang bằng 0 thì sao? Một đường thẳng đứng có độ dốc không xác định và góc 90°. Công cụ này coi độ dài ngang bằng 0 như độ dốc bằng 0 để tránh lỗi chia cho 0, vì vậy hãy nhập độ dài ngang khác 0 để có kết quả có ý nghĩa.
Tôi có thể nhập giá trị âm không? Có. Độ cao âm sẽ cho ra góc âm (đi xuống), rất hữu ích khi tính các đoạn dốc xuống và độ dốc đi xuống.
