Bảng quy đổi lãi suất add-on và APR là gì?
Công cụ này giúp bạn quy đổi qua lại giữa lãi suất add-on (mức lãi suất cố định tính trên toàn bộ số tiền gốc ban đầu cho suốt kỳ hạn vay) và lãi suất thực hằng năm (APR) của khoản vay trả góp đều. Phương pháp tính lãi add-on rất phổ biến với các khoản vay tiêu dùng như vay mua ô tô, vay mua xe máy hay mua trả góp. Ở Việt Nam, đây chính là kiểu "lãi tính trên dư nợ gốc ban đầu" mà nhiều người vẫn quen gọi là lãi suất "tính trên gốc". Vì người vay trả dần tiền gốc nhưng vẫn bị tính lãi trên toàn bộ số gốc ban đầu trong suốt thời gian vay, nên lãi suất thực (APR) thường cao gần gấp đôi lãi suất add-on. Đây là quy tắc toán tài chính chung, áp dụng được ở mọi quốc gia.
Cách sử dụng
Nhập Lãi suất theo phần trăm, chọn chiều quy đổi (từ APR sang add-on, hoặc từ add-on sang APR), chọn tần suất trả (số kỳ trả mỗi năm), sau đó đặt số kỳ trả tối đa và bước nhảy. Công cụ sẽ in một dòng cho mỗi kỳ hạn vay để bạn dễ dàng so sánh kết quả quy đổi thay đổi ra sao theo độ dài khoản vay.
Công thức
Gọi \(m\) là số kỳ trả mỗi năm, \(n\) là tổng số kỳ trả, và \(i = R/m\) là lãi suất mỗi kỳ, trong đó \(R\) là lãi suất thực hằng năm (dạng thập phân). Hệ số tổng trả (tổng số tiền phải trả chia cho tiền gốc) là $$1 + A = \frac{n \cdot i}{1 - (1 + i)^{-n}}$$ Tỷ lệ lãi add-on (tỷ lệ tổng lãi cố định) là $$A = \frac{n \cdot i}{1 - (1 + i)^{-n}} - 1$$ Để quy đổi ngược từ add-on về APR, ta giải chính phương trình này theo \(R\) bằng phương pháp số.
Ví dụ minh họa
Giả sử \(R = 5\%\) lãi thực hằng năm, trả hằng tháng (\(m = 12\)), \(n = 60\). Lãi mỗi kỳ \(i = 0{,}05/12 = 0{,}00416667\). \((1+i)^{-60} = 0{,}779205\), nên \(1 - 0{,}779205 = 0{,}220795\). Hệ số $$\frac{60 \times 0{,}00416667}{0{,}220795} = \frac{0{,}25}{0{,}220795} = 1{,}13227$$ Lãi add-on \(A = 0{,}13227 = 13{,}23\%\). Quy đổi ngược lại: lãi add-on \(13{,}227\%\) với \(n = 60\) sẽ cho ra \(R \approx 5\%\) APR.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao APR cao gần gấp đôi lãi suất add-on? Lãi add-on tính trên toàn bộ số gốc ban đầu dù dư nợ giảm dần theo thời gian, nên chi phí thực quy về hằng năm sẽ cao hơn.
Cột add-on là theo năm hay tổng cộng? Đó là tỷ lệ tổng lãi cố định cho toàn bộ kỳ hạn. Hãy chia cho số năm (\(n/m\)) nếu bạn muốn ra mức lãi add-on quy về hằng năm.
Bước nhảy có tác dụng gì? Nó quyết định khoảng cách giữa các dòng trong bảng. Ví dụ, bước nhảy 6 với số kỳ tối đa 60 sẽ hiển thị \(n = 6, 12, 18, \ldots 60\).
