Máy Tính Đường Tròn Đi Qua Ba Điểm

Máy Tính Đường Tròn Đi Qua Ba Điểm

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

(x−h)2+(y−k)2=r2trong đó{D=2[x1(y2−y3)+x2(y3−y1)+x3(y1−y2)]h=S1(y2−y3)+S2(y3−y1)+S3(y1−y2)Dk=S1(x3−x2)+S2(x1−x3)+S3(x2−x1)Dr=(x1−h)2+(y1−k)2\begin{gathered} (x-h)^2 + (y-k)^2 = r^2 \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} D &= 2\left[ x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2) \right] \\ h &= \frac{S_1(y_2-y_3) + S_2(y_3-y_1) + S_3(y_1-y_2)}{D} \\ k &= \frac{S_1(x_3-x_2) + S_2(x_1-x_3) + S_3(x_2-x_1)}{D} \\ r &= \sqrt{(x_1-h)^2 + (y_1-k)^2} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Phương trình đường tròn
(x − 2)² + (y − 2)² = 2,828²
tâm và bán kính từ 3 điểm
Tâm x (h) 2
Tâm y (k) 2
Bán kính (r) 2,8284
Diện tích 25,1327
Chu vi 17,7715

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm gì?

Khi cho ba điểm trên mặt phẳng, luôn tồn tại đúng một đường tròn đi qua cả ba điểm đó — với điều kiện ba điểm không cùng nằm trên một đường thẳng. Công cụ này sẽ tìm ra đường tròn duy nhất ấy, đồng thời trả về tâm \((h, k)\), bán kính \(r\), phương trình chính tắc \((x - h)^2 + (y - k)^2 = r^2\), cùng với diện tích và chu vi của đường tròn.

Cách sử dụng

Nhập hoành độ \(x\) và tung độ \(y\) của cả ba điểm, sau đó nhấn nút tính. Kết quả sẽ hiển thị phương trình đầy đủ của đường tròn cùng một bảng gồm tọa độ tâm, bán kính, diện tích và chu vi. Nếu ba điểm tình cờ thẳng hàng, công cụ sẽ báo cho bạn biết rằng không tồn tại đường tròn duy nhất.

Giải thích công thức

Mỗi điểm nằm trên đường tròn đều thỏa mãn \((x - h)^2 + (y - k)^2 = r^2\). Khi trừ từng cặp phương trình cho nhau, các số hạng bậc hai bị triệt tiêu, ta thu được hai phương trình bậc nhất theo \(h\) và \(k\) — về mặt hình học, đây chính là hai đường trung trực của hai dây cung, và chúng cắt nhau tại tâm đường tròn. Đặt \(S = x^2 + y^2\) cho mỗi điểm và định thức $$D = 2\left[ x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2) \right],$$ ta tìm được tọa độ tâm một cách trực tiếp.

$$(x-h)^2 + (y-k)^2 = r^2$$ $$\text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} D &= 2\left[ x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2) \right] \\ h &= \frac{S_1(y_2-y_3) + S_2(y_3-y_1) + S_3(y_1-y_2)}{D} \\ k &= \frac{S_1(x_3-x_2) + S_2(x_1-x_3) + S_3(x_2-x_1)}{D} \\ r &= \sqrt{(x_1-h)^2 + (y_1-k)^2} \end{aligned} \right.$$

Nếu \(D = 0\) thì ba điểm thẳng hàng. Khi đó, bán kính đơn giản là khoảng cách từ tâm đến một điểm bất kỳ trong ba điểm.

Quảng cáo
Đường tròn đi qua ba điểm được gắn nhãn, có đánh dấu tâm và bán kính
Ba điểm không thẳng hàng xác định một đường tròn duy nhất, với tâm \((h,k)\) và bán kính \(r\).

Ví dụ minh họa

Xét ba điểm \((0,0)\), \((4,0)\) và \((0,4)\). Nhờ tính đối xứng, tâm đường tròn là \((2,2)\). Bán kính bằng $$\sqrt{(0-2)^2 + (0-2)^2} = \sqrt{8} \approx 2{,}828.$$ Vậy phương trình là $$(x - 2)^2 + (y - 2)^2 = 8,$$ với diện tích \(\approx 25{,}13\) và chu vi \(\approx 17{,}77\).

Hai đường trung trực của hai dây cung gặp nhau tại tâm đường tròn
Tâm nằm tại giao điểm của hai đường trung trực của hai dây cung.

Cách tìm đường tròn bằng tay: Từng bước

Cho ba điểm \((x_1,y_1)\), \((x_2,y_2)\), \((x_3,y_3)\), đường tròn duy nhất đi qua cả ba điểm là đường tròn ngoại tiếp tam giác do chúng tạo thành. Thực hiện theo các bước sau:

  1. Kiểm tra tính thẳng hàng. Tính \(D = 2\left[x_1(y_2-y_3)+x_2(y_3-y_1)+x_3(y_1-y_2)\right]\). Nếu \(D = 0\), ba điểm nằm trên cùng một đường thẳng và không tồn tại đường tròn. Ngược lại, tiếp tục các bước sau.
  2. Tính bình phương khoảng cách từ gốc tọa độ: \(S_i = x_i^2 + y_i^2\) với \(i = 1,2,3\).
  3. Tọa độ x của tâm: \(h = \dfrac{S_1(y_2-y_3)+S_2(y_3-y_1)+S_3(y_1-y_2)}{D}\).
  4. Tọa độ y của tâm: \(k = \dfrac{S_1(x_3-x_2)+S_2(x_1-x_3)+S_3(x_2-x_1)}{D}\).
  5. Bán kính: \(r = \sqrt{(x_1-h)^2+(y_1-k)^2}\).
  6. Diện tích và chu vi: \(A = \pi r^2\) và \(C = 2\pi r\).
  7. Kiểm tra. Thay hai điểm còn lại vào \((x-h)^2+(y-k)^2 = r^2\). Hai vế phải khớp nhau (cho phép sai số làm tròn).

Ví dụ: các điểm \((0,0)\), \((4,0)\), \((0,4)\).

  • \(D = 2[0(0-4)+4(4-0)+0(0-0)] = 2\cdot 16 = 32\), khác không.
  • \(S_1 = 0,\; S_2 = 16,\; S_3 = 16\).
  • \(h = \dfrac{0\cdot(0-4)+16(4-0)+16(0-0)}{32} = \dfrac{64}{32} = 2\).
  • \(k = \dfrac{0\cdot(0-4)+16(0-0)+16(4-0)}{32} = \dfrac{64}{32} = 2\).
  • \(r = \sqrt{(0-2)^2+(0-2)^2} = \sqrt{8} \approx 2.828\).
  • \(A = 8\pi \approx 25.13\) và \(C = 2\pi\sqrt{8} \approx 17.77\).
  • Kiểm tra \((4,0)\): \((4-2)^2+(0-2)^2 = 8\). ✓

Phương trình đường tròn là \((x-2)^2+(y-2)^2 = 8\).

Cách khác (dạng tổng quát): cùng đường tròn này có thể viết dưới dạng \(x^2+y^2+ax+by+c=0\). Thay từng điểm vào sẽ được ba phương trình tuyến tính theo \(a, b, c\). Khi đó \(h = -a/2\), \(k = -b/2\) và \(r^2 = h^2+k^2-c\). (Ở đây \(a, b, c\) không phải là định thức \(D\) dùng ở trên.)

So sánh các cấu hình điểm khác nhau

Bảng cho thấy vị trí tâm ngoại tiếp phụ thuộc vào hình dạng tam giác như thế nào. Tất cả giá trị được tính bằng các công thức ở trên.

Các điểm Tâm (h, k) Bán kính r Loại tam giác Vị trí tâm
(0,0), (4,0), (0,4) (2, 2) √8 ≈ 2.828 Vuông (góc vuông tại gốc tọa độ) Nằm trên tam giác, tại trung điểm cạnh huyền
(0,0), (6,0), (3,5) (3, 1.6) 3.4 Nhọn (cân) Nằm bên trong tam giác
(0,0), (4,0), (2,1) (2, −1.5) 2.5 Tù (góc tù tại (2,1)) Nằm ngoài tam giác, phía bên kia cạnh dài nhất
(5,0), (0,5), (−5,0) (0, 0) 5 Vuông (góc vuông tại (0,5)) Nằm trên tam giác, tại trung điểm cạnh huyền (gốc tọa độ)
(0,0), (1,1), (2,2) Không có Không có Suy biến (thẳng hàng) D = 0, nên không tồn tại đường tròn

Quy tắc chung: tam giác nhọn có tâm ngoại tiếp nằm bên trong, tam giác vuông có tâm nằm trên cạnh huyền, và tam giác tù có tâm nằm bên ngoài.

Quảng cáo

Thuật ngữ chính: Đường tròn ngoại tiếp, Tâm ngoại tiếp và Dây cung

  • Đường tròn ngoại tiếp: đường tròn duy nhất đi qua cả ba đỉnh của một tam giác.
  • Tâm ngoại tiếp: tâm của đường tròn ngoại tiếp, nơi các đường trung trực của các cạnh tam giác gặp nhau.
  • Bán kính ngoại tiếp: bán kính của đường tròn ngoại tiếp, bằng khoảng cách từ tâm ngoại tiếp đến bất kỳ điểm nào trong ba điểm.
  • Dây cung: đoạn thẳng nối hai điểm trên đường tròn. Mỗi cạnh của tam giác là một dây cung của đường tròn ngoại tiếp nó.
  • Đường trung trực: đường thẳng cắt một đoạn thẳng tại trung điểm và vuông góc với đoạn đó. Mọi điểm trên đường này đều cách đều hai đầu mút của đoạn, nên tâm ngoại tiếp nằm trên đường trung trực của mọi dây cung.
  • Các điểm thẳng hàng: các điểm cùng nằm trên một đường thẳng. Ba điểm thẳng hàng không có đường tròn ngoại tiếp.
  • Dạng chuẩn: \((x-h)^2+(y-k)^2=r^2\), cho thấy trực tiếp tâm \((h,k)\) và bán kính \(r\).
  • Dạng tổng quát: \(x^2+y^2+ax+by+c=0\), thu được bằng cách khai triển dạng chuẩn, với \(h=-a/2\), \(k=-b/2\).
  • Định thức D: \(D = 2[x_1(y_2-y_3)+x_2(y_3-y_1)+x_3(y_1-y_2)]\). Giá trị tuyệt đối của nó bằng bốn lần diện tích tam giác, nên \(D = 0\) khi và chỉ khi các điểm thẳng hàng. Nó cũng là mẫu số của \(h\) và \(k\).
  • Định lý Thales: nếu một cạnh của tam giác là đường kính của đường tròn, góc đối diện với cạnh đó là góc vuông. Tương đương, với tam giác vuông, tâm ngoại tiếp là trung điểm cạnh huyền, và bán kính ngoại tiếp bằng một nửa độ dài cạnh huyền.

Câu hỏi thường gặp

Nếu ba điểm của tôi nằm trên một đường thẳng thì sao? Khi đó không có đường tròn duy nhất nào đi qua chúng — các đường trung trực sẽ song song với nhau (\(D = 0\)) và công cụ sẽ hiển thị cảnh báo.

Tôi có thể dùng tọa độ âm hoặc số thập phân không? Hoàn toàn được. Mọi tọa độ thực đều dùng được, kể cả số âm và số thập phân.

Tại sao đôi khi tâm lại nằm ngoài tam giác? Tâm đường tròn ngoại tiếp (chính là tâm của đường tròn này) sẽ nằm ngoài tam giác mỗi khi tam giác đó là tam giác tù — đây là điều hoàn toàn bình thường.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Hình học

Xem tất cả máy tính Hình học