Máy tính hàm Bessel cầu biến đổi i_v(x), k_v(x) và đạo hàm

Máy tính hàm Bessel cầu biến đổi i_v(x), k_v(x) và đạo hàm

Mới nổi AI Skill PRO

Nhập phép tính

Với x ≤ 0, kết quả số thực có thể là số phức hoặc không xác định.

Công thức

i0=sinh⁡xx,i1=cosh⁡xx−sinh⁡xx2k0=π2xe−x,k1=π2xe−x(1+1x)trong đóx=x (đối số)\begin{gathered} i_0 = \frac{\sinh x}{x}, \quad i_1 = \frac{\cosh x}{x} - \frac{\sinh x}{x^{2}} \\[0.8em] k_0 = \frac{\pi}{2x}\,e^{-x}, \quad k_1 = \frac{\pi}{2x}\,e^{-x}\!\left(1 + \frac{1}{x}\right) \\[1.2em] \text{trong đó}\quad x = \text{x (đối số)} \end{gathered}
Xem các bước tính (2)
  1. Truy hồi tăng đến bậc v

    in+1=in−1−2n+1xin,kn+1=kn−1+2n+1xkntrong đó{v=Bậcx=x (đối số)\begin{gathered} i_{n+1} = i_{n-1} - \frac{2n+1}{x}\,i_n, \qquad k_{n+1} = k_{n-1} + \frac{2n+1}{x}\,k_n \\[1.2em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} v &= \text{Bậc} \\ x &= \text{x (đối số)} \end{aligned} \right. \end{gathered}

    Áp dụng với v = Bậc ≥ 1 để tính i_v và k_v; n chạy từ 1 đến v.

  2. Đạo hàm

    iv′(x)=−iv+1(x)+vxiv(x),kv′(x)=−kv+1(x)+vxkv(x)trong đó{v=Bậcx=x (đối số)\begin{gathered} i_v^{\prime}(x) = -\,i_{v+1}(x) + \frac{v}{x}\,i_v(x), \qquad k_v^{\prime}(x) = -\,k_{v+1}(x) + \frac{v}{x}\,k_v(x) \\[1.2em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} v &= \text{Bậc} \\ x &= \text{x (đối số)} \end{aligned} \right. \end{gathered}

    Đạo hàm bậc nhất của các hàm Bessel cầu biến đổi ở bậc v.

Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Bessel cầu biến đổi (loại một) iv(x)
1,8134302039
không thứ nguyên
Loại hai kv(x) 0,1062920829
Đạo hàm i'v(x) -0,9743827436
Đạo hàm k'v(x) -0,1594381243

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm gì

Công cụ tính các hàm Bessel cầu biến đổi loại một \(i_v(x)\) và loại hai \(k_v(x)\), cùng các đạo hàm cấp một \(i'_v(x)\) và \(k'_v(x)\), với bậc \(v\) là số nguyên không âm và đối số \(x\) là số thực dương. Đây là những hàm đặc biệt thuần túy trong toán học — chúng cho kết quả như nhau ở mọi nơi, không phụ thuộc vào quốc gia hay đơn vị đo nào.

Cơ sở lý thuyết và công thức

Các hàm này là nghiệm của phương trình Bessel cầu biến đổi $$x^2 w'' + 2x w' - (x^2 + v(v+1))w = 0.$$ Chúng liên hệ với các hàm Bessel biến đổi dạng trụ thông qua phép dịch bậc nửa nguyên: $$i_v(x) = \sqrt{\frac{\pi}{2x}}\cdot I_{v+1/2}(x) \quad \text{và} \quad k_v(x) = \sqrt{\frac{2}{\pi x}}\cdot K_{v+1/2}(x).$$ Vì phép cộng \(+1/2\) biến bậc thành nửa nguyên khi \(v\) là số nguyên, nên các hàm rút gọn về những biểu thức sơ cấp theo sinh, cosh và exp. Ta khởi tạo với $$i_0 = \frac{\sinh x}{x}, \quad i_1 = \frac{\cosh x}{x} - \frac{\sinh x}{x^2}, \quad k_0 = \frac{\pi}{2x}e^{-x}, \quad k_1 = \frac{\pi}{2x}e^{-x}\left(1 + \frac{1}{x}\right),$$ rồi truy hồi tăng dần lên đến bậc cần tính. Đạo hàm dùng công thức $$f'_v = -f_{v+1} + \frac{v}{x}f_v.$$

Đồ thị cho thấy hàm Bessel cầu biến đổi i tăng và k giảm khi x tăng
Hàm loại một \(i_v(x)\) tăng, trong khi hàm loại hai \(k_v(x)\) giảm khi \(x\) tăng.

Cách sử dụng

Nhập bậc nguyên \(v\) (0, 1, 2, …) và đối số \(x\) với \(x > 0\), rồi đọc bốn kết quả. Lưu ý quy ước ở đây dùng \(k_v(x) = \sqrt{\frac{2}{\pi x}}\,K_{v+1/2}(x)\), tức là có thêm thừa số \(\pi/2\) xuất hiện trong \(k_0\); một số tài liệu khác bỏ qua thừa số này.

Quảng cáo

Ví dụ minh họa (v = 0, x = 2)

\(i_0(2) = \frac{\sinh 2}{2} = \frac{3.6268604}{2} = 1.8134302\). \(i_1(2) = \frac{\cosh 2}{2} - \frac{\sinh 2}{4} = 1.8810978 - 0.9067151 = 0.9743827\), do đó \(i'_0(2) = -i_1(2) = -0.9743827\). \(k_0(2) = \frac{\pi}{4}e^{-2} = 0.1062930\), \(k_1(2) = k_0 \cdot 1.5 = 0.1594394\), vậy \(k'_0(2) = -k_1(2) = -0.1594394\).

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng bậc v không nguyên không? Phiên bản giá trị thực này chỉ hỗ trợ các bậc nguyên không âm, là trường hợp các hàm có dạng sơ cấp. Bậc không nguyên cần tính đầy đủ các hàm Bessel I/K.

Vì sao x phải dương? \(k_v(x)\) phân kỳ khi \(x \to 0\) và kết quả trở thành số phức khi \(x < 0\), nên phiên bản số thực yêu cầu \(x > 0\).

iv và kv khác nhau thế nào? \(i_v\) tăng theo hàm mũ và chính quy tại gốc tọa độ; còn \(k_v\) giảm theo hàm mũ và kỳ dị tại gốc tọa độ.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê