Thể tích và diện tích bề mặt của ellipsoid bị cắt (một phần)

Thể tích và diện tích bề mặt của ellipsoid bị cắt (một phần)

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

V=πabc[(u−1)−(u−1)33+23]trong đóu=Chiều cao hc\begin{gathered} V = \pi\,\text{a}\,\text{b}\,\text{c}\left[(u-1) - \frac{(u-1)^{3}}{3} + \frac{2}{3}\right] \\[1.5em] \text{trong đó}\quad u = \frac{{{\text{Chiều cao }h}}}{\text{c}} \end{gathered}
Xem các bước tính (3)
  1. Diện tích mặt cắt phẳng

    Aphẳng=πab(2u−u2),u=hcA_{\text{phẳng}} = \pi\,\text{a}\,\text{b}\left(2u - u^{2}\right), \quad u = \frac{\text{h}}{\text{c}}

    Tiết diện ellipse tại mặt cắt; u = h/c

  2. Diện tích phần chỏm cong

    Acong=∫02π∫0ϕmax⁡sin⁡ϕc2sin2ϕ(b2cos2θ+a2sin2θ)+a2b2cos2ϕdϕdθtrong đó{a=Bán trục ab=Bán trục bc=Bán trục cϕmax⁡=arccos⁡(hc−1)\begin{gathered} A_{\text{cong}} = \int_{0}^{2\pi}\!\!\int_{0}^{\phi_{\max}} \sin\phi\,\sqrt{c^{2}\sin^{2}\!\phi\,(b^{2}\cos^{2}\!\theta + a^{2}\sin^{2}\!\theta) + a^{2}b^{2}\cos^{2}\!\phi}\;\, d\phi\, d\theta \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} a &= \text{Bán trục a} \\ b &= \text{Bán trục b} \\ c &= \text{Bán trục c} \\ \phi_{\max} &= \arccos\!\left(\frac{\text{h}}{\text{c}} - 1\right) \end{aligned} \right. \end{gathered}

    Tích phân số theo φ từ 0 đến arccos(u-1) và θ từ 0 đến 2π; sử dụng các bán trục a, b, c

  3. Tổng diện tích bề mặt

    S=Aphẳng+AcongS = A_{\text{phẳng}} + A_{\text{cong}}

    Tổng của mặt cắt phẳng và phần chỏm cong

Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Thể tích V
31,808626
đơn vị khối (độ dài³)
Diện tích bề mặt S
89,203364
đơn vị vuông (độ dài²)
Diện tích mặt cắt phẳng 17,671459
Diện tích phần chỏm cong 71,531905

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm gì

Công cụ này giúp bạn tính thể tích và diện tích bề mặt của một ellipsoid ba trục bị cắt (một phần). Hãy bắt đầu với một ellipsoid hoàn chỉnh có tâm tại gốc tọa độ, với các bán trục a, b và c, được xác định bởi phương trình \((x/a)^2 + (y/b)^2 + (z/c)^2 = 1\). Trục c là trục thẳng đứng, chạy từ \(z = -c\) (đáy) đến \(z = +c\) (đỉnh). Ta cắt khối này bằng một mặt phẳng ngang và giữ lại phần chỏm dưới có chiều cao h đo từ \(z = -c\) lên trên. Đây là bài toán hình học thuần túy và phổ quát, áp dụng được ở bất cứ đâu — cả bốn giá trị đầu vào đều là những con số đơn giản theo cùng một đơn vị độ dài.

Ellipsoid ba trục với bán trục a, b, c bị cắt bởi mặt phẳng ngang ở độ cao h, chỏm trên được tô bóng
Một ellipsoid ba trục bị cắt bởi mặt phẳng ngang ở độ cao h, để lại chỏm cắt (cụt) được tô bóng.

Cách sử dụng

Nhập ba bán trục a, b, c và chiều cao mặt cắt h. Chiều cao phải thỏa mãn điều kiện \(0 \le h \le 2c\); khi \(h = 2c\) bạn có toàn bộ ellipsoid, còn khi \(h = c\) bạn có đúng một nửa của nó. Kết quả trả về theo cùng đơn vị độ dài mà bạn đã dùng: thể tích tính bằng đơn vị khối, diện tích bề mặt tính bằng đơn vị vuông. Không có ô chọn đơn vị nên không có hệ số quy đổi nào được áp dụng.

Giải thích công thức

Đặt \(u = h/c\) là tỉ lệ lấp đầy không thứ nguyên. Lấy tích phân diện tích tiết diện hình elip \(\pi ab(1 - (t/c)^2)\) từ đáy lên trên, ta thu được công thức chính xác dạng đóng:

$$V = \pi\,\text{a}\,\text{b}\,\text{c}\left[(u-1) - \frac{(u-1)^{3}}{3} + \frac{2}{3}\right]$$

Diện tích bề mặt được chia thành hai phần: một mặt cắt phẳng hình elip có diện tích \(\pi ab(2u - u^2)\), và phần chỏm cong bên ngoài. Vì bề mặt của ellipsoid ba trục không có công thức dạng đóng sơ cấp, phần cong được tính bằng tích phân kép số (theo phương pháp Simpson) của phần tử diện tích bề mặt ellipsoid theo \(\theta\) trong khoảng \([0, 2\pi]\) và \(\phi\) trong khoảng \([0, \arccos(u-1)]\).

Quảng cáo
Mặt cắt đứng của ellipsoid thể hiện bán trục a và c với độ cao cắt h và chỏm được tô bóng
Mặt cắt cho thấy độ cao cắt h liên hệ với bán trục c như thế nào (\(u = h/c\)).

Ví dụ minh họa

Lấy \(a = 2\), \(b = 3\), \(c = 4\), \(h = 3\), vậy \(u = 0{,}75\). Số hạng thể tích \(= (-0{,}25) - (-0{,}25)^3/3 + 2/3 = 0{,}421875\), suy ra \(V = \pi\cdot 24\cdot 0{,}421875 \approx\) 31,81. Mặt cắt phẳng có \(k^2 = 2u - u^2 = 0{,}9375\), diện tích \(= \pi\cdot 6\cdot 0{,}9375 \approx 17{,}67\). Phần chỏm cong tích phân ra khoảng 81,2, nên tổng diện tích bề mặt \(S \approx\) 98,9.

Quảng cáo

Định nghĩa các thuật ngữ và biến số

Bán trục a, b, c
Ba nửa chiều dài của ellipsoid, đo từ tâm đến bề mặt theo các hướng x, y và z. Tất cả phải dương. Toàn bộ ellipsoid trải dài 2a, 2b và 2c theo các hướng này.
Ellipsoid ba trục
Ellipsoid có ba bán trục có thể khác nhau. Nó thỏa mãn \(\tfrac{x^2}{a^2}+\tfrac{y^2}{b^2}+\tfrac{z^2}{c^2}=1\). Hình cầu (a = b = c) và hình elipsoid tròn xoay (hai trục bằng nhau) là các trường hợp đặc biệt.
Ellipsoid cắt (một phần) / chỏm
Phần của ellipsoid nằm dưới một mặt phẳng nằm ngang. Đây là một khối có một mặt phẳng hình elip và một mặt cong. Đây là hình dạng của một bình ellipsoid đặt nằm ngang được đổ đầy một phần hoặc một mái vòm đã được cắt.
Chiều cao cắt h
Khoảng cách thẳng đứng từ điểm thấp nhất của ellipsoid (z = −c) đến mặt phẳng cắt. Nó được đo từ đáy, không phải từ tâm.
Tỷ lệ đổ đầy u
Tỷ số \(u = h/c\). Nó bằng 0 ở đáy, bằng 1 ở mặt phẳng tâm và bằng 2 ở đỉnh. Đây không phải là tỷ lệ thể tích. Tỷ lệ thể tích là một hàm phi tuyến của u.
Mặt cắt phẳng (hình elip)
Tiết diện tại mặt phẳng cắt. Các bán trục của nó là \(a\sqrt{2u-u^2}\) và \(b\sqrt{2u-u^2}\), nên diện tích của nó là \(\pi ab\,(2u-u^2)\).
Mặt bên cong
Phần bề mặt riêng của ellipsoid nằm dưới mặt cắt. Máy tính báo cáo diện tích bề mặt từ phần này, với mặt phẳng được xét riêng. Ellipsoid ba trục không có công thức diện tích bề mặt dạng đóng đơn giản, nên phần này được tính bằng phương pháp số.
Tích phân số Simpson
Một phương pháp xấp xỉ tích phân xác định bằng cách khớp các parabol qua các điểm lấy mẫu cách đều nhau. Nó chính xác với các hàm trơn và được dùng ở đây cho tích phân diện tích bề mặt. Ngược lại, thể tích được tính chính xác từ công thức.
Khoảng đầu vào hợp lệ
Các bán trục phải dương và chiều cao phải thỏa mãn \(0 \le h \le 2c\). Tại h = 0 thể tích bằng không, và tại h = 2c nó là toàn bộ ellipsoid. Các chiều cao nằm ngoài khoảng này không mô tả một mặt cắt qua ellipsoid.

Câu hỏi thường gặp

Thể tích có chính xác không? Có — thể tích là kết quả dạng đóng, hoàn toàn không có sai số xấp xỉ.

Diện tích bề mặt có chính xác không? Mặt cắt phẳng được tính chính xác; phần chỏm cong được tính bằng tích phân số độ phân giải cao (\(64\times 64\) ô), đạt độ chính xác đến vài chữ số có nghĩa.

Nếu \(h > 2c\) thì sao? Chiều cao sẽ bị giới hạn về \(2c\), tương ứng với toàn bộ ellipsoid (lúc này diện tích mặt cắt phẳng bằng không).

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Hình học

Xem tất cả máy tính Hình học