Độ Trượt Chân Vịt Là Gì?
Độ trượt chân vịt (propeller slip) là chênh lệch giữa quãng đường mà chân vịt lẽ ra phải đẩy tàu đi trong một vòng quay (dựa trên bước chân vịt) và quãng đường thực tế mà nó đẩy được. Vì nước là chất lỏng nên chân vịt không bao giờ đạt 100% hiệu suất lý thuyết — luôn có một phần "trượt" xảy ra. Độ trượt là điều bình thường: hầu hết các tàu lướt (planing) được phối hợp tốt vận hành ở mức trượt 10% đến 25%, trong khi tàu thân chìm (displacement) và tàu chở nặng có thể có mức trượt cao hơn.
Cách Sử Dụng Máy Tính Này
Hãy nhập vòng tua máy (RPM tại thời điểm bạn đo tốc độ), bước chân vịt tính bằng inch, tỉ số truyền (giảm tốc) của hộp số, và tốc độ thực tế của tàu tính bằng hải lý/giờ (knots). Máy tính sẽ chia vòng tua máy cho tỉ số truyền để ra vòng tua trục chân vịt, tính tốc độ lý thuyết mà chân vịt có thể đạt được, rồi so sánh với tốc độ thực tế để cho ra phần trăm độ trượt.
Giải Thích Công Thức
Tốc độ lý thuyết (knots) = Bước chân vịt × RPM trục chân vịt × 60 ÷ 12 ÷ 6076.12. Trong đó RPM trục chân vịt là vòng tua máy chia cho tỉ số truyền, ×60 để đổi từ mỗi phút sang mỗi giờ, ÷12 để đổi inch sang feet, và ÷6076.12 để đổi feet sang hải lý. Độ trượt % = (Lý thuyết − Thực tế) ÷ Lý thuyết × 100.
$$\text{Độ trượt \%} = \frac{V_t - \text{Tốc độ (kn)}}{V_t} \times 100$$ $$\text{trong đó}\quad V_t = \frac{\text{Bước (in)} \times \dfrac{\text{RPM}}{\text{Tỉ số}} \times 60}{12 \times 6076.12}$$
Ví Dụ Cụ Thể
Một động cơ chạy 3000 RPM qua hộp số tỉ lệ 2:1 sẽ làm chân vịt quay ở 1500 RPM. Với chân vịt có bước 19 inch: tốc độ lý thuyết = \(19 \times 1500 \times 60 \div 12 \div 6076.12 \approx 23{,}45\) knots. Nếu tàu thực tế chạy được 22 knots, độ trượt = \((23{,}45 - 22) \div 23{,}45 \times 100 \approx 6{,}2\%\).
Câu Hỏi Thường Gặp
Độ trượt càng thấp có phải luôn càng tốt? Không hẳn. Độ trượt quá thấp có thể nghĩa là chân vịt đang gây quá tải cho động cơ; độ trượt quá cao có thể nghĩa là chân vịt quá nhỏ hoặc tàu chở quá nặng. Hãy hướng tới khoảng giá trị được khuyến nghị cho loại thân tàu của bạn.
Nếu kết quả độ trượt bị âm thì sao? Độ trượt âm thường có nghĩa là số liệu bạn nhập bị sai — phổ biến nhất là tỉ số truyền hoặc bước chân vịt nhập sai, hoặc giá trị tốc độ đo được quá cao.
Dùng knots hay MPH? Công cụ này dùng đơn vị hải lý (knots). Hãy nhập tốc độ thực tế theo knots để có kết quả chính xác.
