Công cụ này làm gì
Máy Tính Số Học Cột Bảng nhận vào hai cột số — cột a và cột b — được nhập theo từng hàng, rồi áp dụng một phép tính số học cho mỗi cặp giá trị. Đây là phép tính theo từng phần tử: với mỗi hàng r, công cụ tính a[r] OP b[r] và trả về một cột kết quả thứ ba có cùng độ dài. Đây là phép toán thuần túy, không phụ thuộc đơn vị, nên bạn có thể dùng với bất kỳ đơn vị nào và áp dụng ở mọi nơi mà không bị ràng buộc bởi quy định vùng miền nào.
Cách sử dụng
Dán hoặc nhập các giá trị của cột a (mỗi dòng một số) và các giá trị của cột b (mỗi dòng một số). Chọn phép tính bạn muốn — phép cộng, phép trừ theo một trong hai chiều, phép nhân, hoặc phép chia theo một trong hai chiều. Chọn số chữ số có nghĩa muốn hiển thị (từ 6 đến 50). Công cụ sẽ ghép các dòng từ trên xuống dưới, chỉ xử lý những hàng có dữ liệu, và hiển thị từng kết quả ngay bên cạnh các giá trị đầu vào.
Công thức
Với mỗi hàng r từ 1 đến N, kết quả là một trong các phép sau:
$$r_i = \text{a}_i + \text{b}_i \quad r_i = \text{a}_i - \text{b}_i \quad r_i = \text{b}_i - \text{a}_i \quad r_i = \text{a}_i \times \text{b}_i \quad r_i = \frac{\text{a}_i}{\text{b}_i} \quad r_i = \frac{\text{b}_i}{\text{a}_i}$$Phép chia luôn kiểm tra số chia trước: a/b đòi hỏi \(b \ne 0\) và b/a đòi hỏi \(a \ne 0\); nếu không, hàng đó sẽ được đánh dấu là không xác định. Thiết lập số chữ số hiển thị chỉ làm tròn phần bạn nhìn thấy, chứ không thay đổi giá trị gốc bên dưới.
Ví dụ minh họa
Với cột a = [2, 10, 7] và cột b = [5, 4, 3] cùng phép tính a × b, cột kết quả sẽ là
$$[2 \times 5,\ 10 \times 4,\ 7 \times 3] = [10, 40, 21]$$Chuyển sang a / b ta được \([0.4, 2.5, 2.333333333]\). Chuyển sang b - a ta được \([3, -6, -4]\).
Cùng cột, phép toán khác nhau: So sánh các kịch bản
Bảng áp dụng mọi phép toán lên cùng một tập hàng mẫu, với cột a = [8, -6, 0, 5] và cột b = [2, 3, 4, 0]. Mỗi hàng được tính độc lập theo \(a_i \oplus b_i\), trong đó \(\oplus\) là phép toán được chọn.
| Hàng | a | b | a + b | a - b | b - a | a × b | a / b | b / a |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 8 | 2 | 10 | 6 | -6 | 16 | 4 | 0.25 |
| 2 | -6 | 3 | -3 | -9 | 9 | -18 | -2 | -0.5 |
| 3 | 0 | 4 | 4 | -4 | 4 | 0 | 0 | không xác định (a = 0) |
| 4 | 5 | 0 | 5 | 5 | -5 | 0 | không xác định (b = 0) | 0 |
Ô không xác định: phép chia cho 0 không có kết quả trong tập số thực, nên a / b không xác định khi b = 0 (hàng 4) và b / a không xác định khi a = 0 (hàng 3). Lưu ý rằng 0 / 4 = 0 hoàn toàn hợp lệ, vì chỉ số chia phải khác 0.
Dấu của phép toán với số âm:
- Cộng và trừ tuân theo quy tắc số có dấu thông thường: với hàng 2, -6 + 3 = -3 và -6 - 3 = -9.
- Đổi thứ tự phép trừ sẽ đổi dấu: b - a = -(a - b). Hàng 1 cho kết quả 6 và -6.
- Phép nhân và phép chia cho kết quả âm khi chỉ một toán hạng là số âm (hàng 2: -18, -2, -0.5), và cho kết quả dương khi cả hai đều âm hoặc cả hai đều dương.
- Phép cộng và phép nhân có tính giao hoán (a + b = b + a), nhưng phép trừ và phép chia thì không, nên thứ tự các cột là quan trọng.
Thuật ngữ chính
- Phép toán theo từng phần tử
- Phép toán được áp dụng riêng lẻ cho từng cặp phần tử tương ứng, mỗi cặp cho một kết quả. Hàng 1 của kết quả chỉ phụ thuộc vào hàng 1 của mỗi cột đầu vào, không bao giờ phụ thuộc vào các hàng khác.
- Vectơ cột
- Một danh sách số có thứ tự, đọc từ trên xuống dưới, chẳng hạn như các giá trị trong một cột của bảng. Thứ tự quan trọng vì mỗi vị trí được ghép với cùng vị trí ở cột còn lại.
- Ghép cặp theo hàng
- Quy tắc theo đó giá trị đầu tiên của cột a được kết hợp với giá trị đầu tiên của cột b, giá trị thứ hai với giá trị thứ hai, và cứ thế. Kết quả là \(r_i = a_i \oplus b_i\).
- Cắt theo cột ngắn hơn
- Khi hai cột có độ dài khác nhau, chỉ những hàng có giá trị ở cả hai cột mới có thể ghép cặp. Các giá trị thừa ở cuối cột dài hơn bị bỏ qua. Ví dụ, hai cột có độ dài 5 và 3 cho ra 3 kết quả.
- Kết quả không xác định (chia cho 0)
- Chia cho 0 không có đáp số trong tập số thực, nên bất kỳ hàng nào có số chia bằng 0 không thể được gán một giá trị số và được đánh dấu là không xác định. Nó không được coi là 0 hay vô cực. Các hàng khác vẫn được tính bình thường.
- Chữ số có nghĩa so với số chữ số thập phân
- Số chữ số thập phân đếm các chữ số sau dấu thập phân: 0.3333 có 4 chữ số thập phân. Chữ số có nghĩa đếm các chữ số có ý nghĩa tính từ chữ số khác 0 đầu tiên: 0.003333 có 4 chữ số có nghĩa nhưng 6 chữ số thập phân. Cài đặt độ chính xác kiểm soát việc làm tròn các kết quả hiển thị; nó không thay đổi các giá trị gốc được kết hợp.
- Khác với phép rút gọn cột
- Phép toán theo từng phần tử trả về một cột với một kết quả cho mỗi hàng. Phép rút gọn, chẳng hạn tổng, trung bình hoặc giá trị lớn nhất của một cột, gom toàn bộ cột thành một số duy nhất. Với a = [8, -6, 0, 5], kết quả theo từng phần tử của a + b có bốn phần tử, trong khi tổng của a là giá trị đơn 7.
Câu hỏi thường gặp
Đây có phải là tính tổng một cột không? Không. Đây là phép tính ghép theo hàng (a[i] với b[i] ở mỗi hàng), chứ không phải tính tổng hay rút gọn của một cột đơn lẻ.
Chia cho 0 thì sao? Hàng gặp lỗi sẽ được báo là không xác định, thay vì làm hỏng toàn bộ bảng.
Có dùng được số âm và số thập phân không? Có — cả hai cột đều chấp nhận số âm và số thập phân, và nếu hai cột có độ dài khác nhau thì phần dư sẽ bị cắt theo cột ngắn hơn.