Đường tròn nội tiếp hình vuông là gì?
Đường tròn nội tiếp là đường tròn lớn nhất vừa khít bên trong một hình vuông, tiếp xúc với cả bốn cạnh tại đúng một điểm. Vì đường tròn trải dài từ cạnh này sang cạnh đối diện, nên đường kính của nó bằng đúng độ dài cạnh hình vuông. Công cụ này nhận độ dài cạnh hình vuông và lập tức trả về bán kính, đường kính, diện tích, chu vi của đường tròn nội tiếp, cùng với tỷ lệ phần trăm diện tích hình vuông mà đường tròn che phủ.
Cách sử dụng công cụ
Nhập độ dài cạnh \(s\) của hình vuông theo đơn vị bạn muốn — centimét, inch, mét, v.v. Kết quả sẽ dùng cùng đơn vị đó (độ dài tính theo đơn vị của bạn, diện tích tính theo đơn vị bình phương). Công cụ tự động tính toán tất cả, bao gồm cả phần diện tích còn dư ở bốn góc mà đường tròn không che phủ tới.
Giải thích công thức
Vì đường tròn nội tiếp tiếp xúc với cả hai cặp cạnh đối diện, đường kính \(d\) bằng \(s\). Do đó bán kính bằng một nửa cạnh: $$r = \frac{s}{2}$$ Thay bán kính này vào công thức diện tích hình tròn quen thuộc \(A = \pi r^{2}\) ta được $$A = \pi\left(\frac{s}{2}\right)^{2} = \frac{\pi s^{2}}{4}$$ Chu vi là \(C = \pi d = \pi s\), còn diện tích hình vuông đơn giản là \(s^{2}\). Tỷ lệ diện tích hình vuông mà đường tròn che phủ luôn là \(\frac{\pi}{4} \approx 78{,}54\%\), không phụ thuộc vào kích thước.
Ví dụ minh họa
Giả sử một hình vuông có cạnh dài 10 đơn vị. Bán kính là $$r = \frac{10}{2} = 5 \text{ đơn vị}$$ Diện tích đường tròn là $$\frac{\pi \times 10^{2}}{4} = \frac{100\pi}{4} = 25\pi \approx 78{,}54 \text{ đơn vị vuông}$$ Diện tích hình vuông là 100, vậy phần diện tích còn dư ở các góc là \(100 - 78{,}54 = 21{,}46\) đơn vị vuông, và tỷ lệ che phủ là 78,54%.
Kết quả hình tròn nội tiếp với các kích thước hình vuông khác nhau
Hình tròn lớn nhất nằm vừa bên trong một hình vuông sẽ chạm cả bốn cạnh, nên đường kính của nó bằng độ dài cạnh \(s\). Bảng dưới đây trình bày kết quả với một số độ dài cạnh (đơn vị nhất quán bất kỳ; diện tích tính theo đơn vị vuông). Các giá trị được làm tròn đến bốn chữ số thập phân.
| Cạnh s | Bán kính r = s/2 | Diện tích hình tròn πs²/4 | Chu vi πs | Diện tích hình vuông s² | Diện tích góc s²(1−π/4) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 0.5 | 0.7854 | 3.1416 | 1 | 0.2146 |
| 2 | 1 | 3.1416 | 6.2832 | 4 | 0.8584 |
| 5 | 2.5 | 19.6350 | 15.7080 | 25 | 5.3650 |
| 10 | 5 | 78.5398 | 31.4159 | 100 | 21.4602 |
| 20 | 10 | 314.1593 | 62.8319 | 400 | 85.8407 |
| 50 | 25 | 1963.4954 | 157.0796 | 2500 | 536.5046 |
Các độ dài (bán kính, đường kính, chu vi) tỷ lệ thuận với \(s\): nhân đôi cạnh thì nhân đôi các đại lượng này. Diện tích tỷ lệ với bình phương của \(s\): nhân đôi cạnh thì mọi diện tích nhân lên 4 lần. Vì diện tích hình tròn và diện tích hình vuông cùng tăng theo cách này, tỷ lệ phủ luôn giữ ở mức \(\pi/4 \approx 78.54\%\) với mọi kích thước hình vuông, và phần góc luôn chiếm khoảng 21.46%.
Hằng số và tỷ lệ cố định được sử dụng
Mọi kết quả của hình tròn nội tiếp chỉ phụ thuộc vào độ dài cạnh và một vài tỷ lệ cố định không thay đổi theo kích thước.
| Đại lượng | Biểu thức | Giá trị |
|---|---|---|
| Số pi | \(\pi\) | ≈ 3.14159265 |
| Tỷ lệ phủ (diện tích hình tròn so với diện tích hình vuông) | \(\dfrac{\pi s^2/4}{s^2} = \dfrac{\pi}{4}\) | ≈ 0.785398 (78.54%) |
| Tỷ lệ phần góc (không được phủ) | \(1 - \dfrac{\pi}{4}\) | ≈ 0.214602 (21.46%) |
| Chu vi so với chu vi hình vuông | \(\dfrac{\pi s}{4s} = \dfrac{\pi}{4}\) | ≈ 0.785398 |
| Bán kính so với cạnh | \(r/s\) | 0.5 |
| Đường kính so với cạnh | \(d/s\) | 1 |
Mối quan hệ nghịch đảo cho phép bạn suy ngược lại: nếu biết bán kính của hình tròn nội tiếp, thì cạnh hình vuông là \(s = 2r\), và diện tích của nó là \(4r^2\).
Thú vị là, tỷ lệ diện tích của hình tròn và tỷ lệ chu vi hình tròn so với chu vi hình vuông là cùng một số, \(\pi/4\), đối với mọi hình vuông.
Quy ước và trường hợp biên
Mỗi trường hợp dưới đây đã được chạy thật trên công cụ này; cột kết quả là đúng giá trị công cụ trả về.
| Trường hợp | Đầu vào | Kết quả |
|---|---|---|
| Giá trị thập phân (2,5) | 2.5 | Diện tích đường tròn nội tiếp: 4,91 |
| Độ dài âm | -5 | Độ dài không thể là số âm. Hãy nhập 0 hoặc một số dương. |
| Giá trị thông thường (10) | 10 | Diện tích đường tròn nội tiếp: 78,54 |
| Bằng 0: đường tròn suy biến | 0 | Diện tích đường tròn nội tiếp: 0 |
Kiểm tra ngày 2026-11-08
Câu hỏi thường gặp
Tại sao đường kính lại bằng độ dài cạnh? Vì đường tròn lớn nhất tiếp xúc với cả bốn cạnh, nó phải trải đủ chiều rộng của hình vuông, khiến đường kính bằng đúng \(s\).
Đường tròn che phủ bao nhiêu phần trăm hình vuông? Luôn là \(\frac{\pi}{4} \approx 78{,}54\%\), dù hình vuông lớn cỡ nào.
Tôi nên dùng đơn vị nào? Bất kỳ đơn vị nào nhất quán. Bạn nhập cạnh theo đơn vị nào thì độ dài sẽ trả về theo đơn vị đó, và diện tích theo đơn vị bình phương tương ứng.