Công cụ này làm gì?
Công Cụ Quy Đổi Đơn Vị Nấu Ăn giúp bạn chuyển đổi các đơn vị đo lường thường gặp trong bếp giữa hệ Mỹ (US customary) và hệ mét, theo năm nhóm: thể tích chất lỏng, thể tích khô, chiều dài, khối lượng và nhiệt độ. Lưu ý: tất cả đơn vị thể tích của Mỹ ở đây đều dùng hệ US customary (không phải hệ Imperial của Anh), dựa trên gallon chất lỏng Mỹ bằng 3,785411784 lít. Nếu bạn đang ở Việt Nam và quen với hệ mét (ml, lít, gram, kg), công cụ này đặc biệt hữu ích khi làm theo các công thức nấu ăn của Mỹ, vốn hay ghi theo cup, ounce hay độ F.
Cách sử dụng
Trước tiên, hãy chọn nhóm đơn vị ở mục "Quy đổi". Sau đó chọn đơn vị gốc ở "Từ:" và đơn vị đích ở "Sang:" — cả hai phải cùng thuộc một nhóm. Nhập giá trị cần đổi rồi xem kết quả ngay lập tức. Mỗi nhóm (chất lỏng, khô, chiều dài, khối lượng, nhiệt độ) có danh sách đơn vị riêng, vì vậy hãy chắc chắn rằng "Từ" và "Sang" khớp với nhóm bạn đã chọn.
Giải thích công thức
Với thể tích, chiều dài và khối lượng, mỗi đơn vị được lưu kèm một hệ số quy về đơn vị cơ sở \(B\) (lít cho thể tích, mét cho chiều dài, gram cho khối lượng). Công cụ sẽ đổi giá trị bạn nhập về đơn vị cơ sở, rồi đổi tiếp sang đơn vị đích:
$$\text{kết quả} = \text{giá trị} \times \frac{B_{\text{đơn vị gốc}}}{B_{\text{đơn vị đích}}}$$
Vì mọi hệ số \(B\) đều lớn hơn 0 nên không bao giờ xảy ra phép chia cho 0. Nhiệt độ thì khác: nó dùng phép biến đổi affine (có hằng số cộng thêm) thông qua độ C, bởi các thang nhiệt độ không có chung điểm gốc 0.
Ví dụ minh họa
Đổi 2 cup (Mỹ) sang mililit. Giá trị cơ sở là
$$2 \times 0{,}2365882365 = 0{,}473176473 \text{ L}$$
Chia cho hệ số của mililit là 0,001 ta được 473,176473 mL. Với nhiệt độ, đổi 350°F sang độ C:
$$(350 - 32) \times 5 \div 9 = 176{,}67\,^{\circ}\text{C}$$
— một mức nhiệt lò nướng rất phổ biến.
Câu hỏi thường gặp
Đây là đơn vị của Mỹ hay của Anh (Imperial)? Đây là hệ Mỹ (US customary). Một fluid ounce, cup, pint, quart và gallon của Mỹ đều nhỏ hơn các đơn vị tương ứng của hệ Imperial Anh.
Vì sao thể tích khô và thể tích chất lỏng lại khác nhau? Pint, quart, gallon, peck và bushel "khô" của Mỹ tạo thành một dãy thể tích khô riêng, lớn hơn dãy chất lỏng, thường dùng để đong nông sản và ngũ cốc.
Có thể đổi nhiệt độ bằng cùng cách nhân/chia tỉ lệ không? Không. Các thang nhiệt độ có hằng số cộng thêm (offset), nên công cụ dùng một phép biến đổi affine riêng dựa trên độ C thay vì nhân/chia theo tỉ lệ.
