Lãi suất bình quân gia quyền là gì?
Lãi suất bình quân gia quyền (WAIR) là một con số lãi suất gộp duy nhất, phản ánh chi phí vay vốn thực sự khi bạn đang gánh nhiều khoản vay cùng lúc. Khác với cách lấy trung bình cộng đơn thuần, WAIR có tính đến số tiền bạn còn nợ ở mỗi khoản vay — nhờ vậy, một khoản dư nợ lớn với lãi suất cao sẽ "nặng ký" hơn một khoản nhỏ. Đây chính là con số đáng tin cậy để bạn đối chiếu khoản nợ hiện tại với một đề nghị gộp nợ hay tái cấp vốn.
Cách sử dụng công cụ này
Hãy nhập dư nợ còn lại và lãi suất hằng năm (tính theo phần trăm) cho từng khoản vay của bạn. Những dòng khoản vay không dùng đến thì cứ để trống. Công cụ sẽ nhân dư nợ của mỗi khoản với lãi suất tương ứng, cộng tất cả các tích lại, rồi chia cho tổng dư nợ để cho ra lãi suất gộp.
Giải thích công thức
$$\text{WAIR} = \frac{\text{Bal}_1 \cdot \text{Rate}_1 + \text{Bal}_2 \cdot \text{Rate}_2 + \text{Bal}_3 \cdot \text{Rate}_3 + \text{Bal}_4 \cdot \text{Rate}_4}{\text{Bal}_1 + \text{Bal}_2 + \text{Bal}_3 + \text{Bal}_4}$$ Tử số là tổng của dư nợ từng khoản vay nhân với lãi suất của khoản đó; mẫu số là tổng dư nợ của tất cả các khoản. Kết quả là một tỷ lệ phần trăm luôn nằm trong khoảng giữa mức lãi suất thấp nhất và cao nhất của các khoản vay.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn có một khoản vay 10.000 USD với lãi suất 5% và một khoản 20.000 USD với lãi suất 4%. Tổng có trọng số là $$(10{.}000 \times 5) + (20{.}000 \times 4) = 50{.}000 + 80{.}000 = 130{.}000.$$ Tổng dư nợ là 30.000 USD. $$\text{WAIR} = 130{.}000 \div 30{.}000 = 4{,}333\%.$$ Lưu ý rằng con số này thấp hơn mức trung bình cộng đơn thuần là 4,5%, bởi vì phần lớn tiền vay đang nằm ở mức lãi suất thấp hơn.
Câu hỏi thường gặp
Sao không lấy trung bình các mức lãi suất cho gọn? Trung bình cộng đơn thuần bỏ qua quy mô dư nợ. Nếu phần lớn khoản nợ của bạn nằm ở một mức lãi suất nhất định, thì mức đó phải chiếm ưu thế trong con số gộp — điều mà chỉ phương pháp tính có trọng số mới làm được.
Tôi có nên gộp tất cả các khoản nợ vào không? Hãy đưa vào mọi khoản vay mà bạn muốn phản ánh trong lãi suất gộp, chẳng hạn vay sinh viên, vay mua nhà hay những thẻ tín dụng mà bạn dự định gộp nợ.
Công cụ này có tính đến kỳ hạn vay không? Không. WAIR chỉ gộp lãi suất theo dư nợ; nó không xét đến sự khác biệt về kỳ hạn trả nợ, các loại phí hay tần suất ghép lãi.
