Máy Tính Giải Phương Trình Tìm X

Máy Tính Giải Phương Trình Tìm X

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Với bậc nhất, máy giải ax + b = c để tìm x. Với bậc hai, máy giải ax² + bx + c = 0 để tìm x (c là số hạng tự do, vế phải bằng 0).

Kết quả

Nghiệm x
x = 2
một nghiệm thực
Phương trình ax + b = c (bậc nhất)
Số nghiệm thực 1

Công thức

ax+b=c⟹x=c−ba\text{a}\,x + \text{b} = \text{c} \quad\Longrightarrow\quad x = \frac{\text{c} - \text{b}}{\text{a}}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Báo lỗi nội dung trang này

Máy tính giải phương trình tìm x là gì?

Công cụ này giúp bạn tìm giá trị (hoặc các giá trị) của x trong hai dạng bài toán đại số phổ biến nhất: phương trình bậc nhất dạng \(ax + b = c\) và phương trình bậc hai dạng \(ax^{2} + bx + c = 0\). Bạn chỉ cần chọn loại phương trình, nhập các hệ số a, b và c, máy tính sẽ trả về nghiệm chính xác cùng với biệt thức (delta) và số nghiệm thực.

Cách sử dụng

Chọn Bậc nhất nếu phương trình của bạn có dạng \(ax + b = c\) (ẩn x chỉ xuất hiện ở bậc một). Chọn Bậc hai nếu phương trình chứa số hạng x² và được viết sao cho vế phải bằng 0. Sau đó nhập ba hệ số. Máy chấp nhận cả số thập phân lẫn số âm. Nhấn nút tính để xem giá trị x.

Ba parabol minh họa hai nghiệm, một nghiệm và không có nghiệm thực
Biệt thức xác định có hai, một hay không có nghiệm thực.

Giải thích công thức

Với phương trình bậc nhất, bạn chuyển b sang vế phải rồi chia cả hai vế cho a:

$$\text{a}\,x + \text{b} = \text{c} \quad\Longrightarrow\quad x = \frac{\text{c} - \text{b}}{\text{a}}$$

Điều kiện là \(a \neq 0\), nếu không phương trình sẽ không có nghiệm duy nhất.

Với phương trình bậc hai, công thức nghiệm cho ta

$$\text{a}\,x^{2} + \text{b}\,x + \text{c} = 0 \quad\Longrightarrow\quad x = \frac{-\text{b} \pm \sqrt{\text{b}^{2} - 4\,\text{a}\,\text{c}}}{2\,\text{a}}$$

Biểu thức dưới dấu căn, \(b^{2} - 4ac\), chính là biệt thức (thường ký hiệu là Δ - delta). Khi Δ dương, phương trình có hai nghiệm thực phân biệt; khi Δ bằng 0, phương trình có nghiệm kép; còn khi Δ âm, phương trình vô nghiệm thực.

Quảng cáo

Ví dụ minh họa

Giải phương trình \(2x^{2} + 3x - 5 = 0\). Ở đây \(a = 2\), \(b = 3\), \(c = -5\). Biệt thức là

$$3^{2} - 4\cdot 2\cdot(-5) = 9 + 40 = 49, \quad \sqrt{49} = 7$$

Vậy \(x = \frac{-3 + 7}{4} = 1\) và \(x = \frac{-3 - 7}{4} = -2{,}5\). Hai nghiệm của phương trình là \(x = 1\) và \(x = -2{,}5\).

Phương trình bậc nhất có một nghiệm bên cạnh một parabol cắt trục tại hai điểm
Phương trình bậc nhất có một nghiệm; phương trình bậc hai có thể có tới hai nghiệm.

Thêm các ví dụ minh họa: phương trình bậc nhất, nghiệm kép và không có nghiệm thực

Ví dụ 1: Phương trình bậc nhất 3x + 4 = 19

  1. Xác định các hệ số: a = 3, b = 4, c = 19.
  2. Dùng \(x = \frac{c - b}{a}\).
  3. Thay số: \(x = \frac{19 - 4}{3} = \frac{15}{3}\).
  4. Kết quả: x = 5.
  5. Kiểm tra: 3(5) + 4 = 15 + 4 = 19. ✓

Ví dụ 2: Nghiệm kép, x² − 6x + 9 = 0

  1. Xác định các hệ số: a = 1, b = −6, c = 9.
  2. Biệt thức: \(D = b^2 - 4ac = (-6)^2 - 4(1)(9) = 36 - 36 = 0\).
  3. Vì D = 0, phương trình có đúng một nghiệm thực (nghiệm kép hay nghiệm lặp).
  4. Công thức nghiệm: \(x = \frac{-b \pm \sqrt{D}}{2a} = \frac{6 \pm 0}{2} = 3\).
  5. Kết quả: x = 3. Kiểm tra: 3² − 6(3) + 9 = 9 − 18 + 9 = 0. ✓ Phương trình phân tích được thành (x − 3)² = 0.

Ví dụ 3: Không có nghiệm thực, x² + 2x + 5 = 0

  1. Xác định các hệ số: a = 1, b = 2, c = 5.
  2. Biệt thức: \(D = 2^2 - 4(1)(5) = 4 - 20 = -16\).
  3. Vì D < 0, phương trình không có nghiệm thực, và parabol không bao giờ cắt trục x. Phương trình có hai nghiệm phức liên hợp.
  4. Thay số: \(x = \frac{-2 \pm \sqrt{-16}}{2} = \frac{-2 \pm 4i}{2}\).
  5. Rút gọn: x = −1 ± 2i.
  6. Kiểm tra: với x = −1 + 2i, x² = 1 − 4i + 4i² = −3 − 4i. Khi đó x² + 2x + 5 = (−3 − 4i) + (−2 + 4i) + 5 = 0. ✓

So sánh các trường hợp của biệt thức

Dấu của biệt thức \(D = b^2 - 4ac\) quyết định phương trình bậc hai có bao nhiêu nghiệm thực và thuộc loại nào.

Phương trình a b c Biệt thức Số lượng/loại nghiệm Nghiệm
x² − 5x + 6 = 0 1 −5 6 25 − 24 = 1 Hai nghiệm thực phân biệt (hữu tỉ, vì D là số chính phương) x = 2 và x = 3
x² − 2 = 0 1 0 −2 0 + 8 = 8 Hai nghiệm thực phân biệt (vô tỉ, vì D không phải số chính phương) x = ±√2 ≈ ±1,4142
x² + 4x + 4 = 0 1 4 4 16 − 16 = 0 Một nghiệm thực, lặp (kép) x = −2
x² + x + 1 = 0 1 1 1 1 − 4 = −3 Không có nghiệm thực; hai nghiệm phức liên hợp x = (−1 ± i√3)/2

Tóm lại: D > 0 cho hai nghiệm thực, D = 0 cho một nghiệm thực lặp, và D < 0 cho hai nghiệm phức.

Quảng cáo

Các thuật ngữ chính khi giải tìm x

Hệ số
Một số không đổi nhân với biến. Trong ax² + bx + c, các giá trị a và b là hệ số, còn c là hằng số tự do.
Nghiệm
Giá trị của x làm cho phương trình đúng. Với phương trình bậc hai, nghiệm cũng là các giá trị x mà đồ thị cắt trục x (nếu là nghiệm thực).
Phương trình bậc nhất
Phương trình mà x chỉ xuất hiện với số mũ 1, ví dụ ax + b = c. Phương trình có một nghiệm khi a ≠ 0.
Phương trình bậc hai
Phương trình mà số mũ cao nhất của x là 2 (a ≠ 0), ví dụ ax² + bx + c = 0. Phương trình có tối đa hai nghiệm thực.
Biệt thức
Biểu thức \(D = b^2 - 4ac\) nằm dưới dấu căn trong công thức nghiệm bậc hai. Dấu của nó cho biết loại nghiệm tồn tại.
Nghiệm kép (lặp)
Nghiệm xuất hiện hai lần, xảy ra khi D = 0. Parabol chỉ chạm trục x tại điểm đó.
Nghiệm thực và nghiệm phức
Nghiệm thực là các số thông thường trên trục số. Nghiệm phức có dạng p ± qi, với \(i = \sqrt{-1}\). Chúng xuất hiện khi D < 0.
Dạng chuẩn
Dạng mà mọi thứ nằm về một phía của dấu bằng. Với phương trình bậc hai là ax² + bx + c = 0, và với phương trình bậc nhất là ax + b = 0 (hoặc ax + b = c, như máy tính này sử dụng).

Câu hỏi thường gặp

Nếu tôi nhập a = 0 cho phương trình bậc hai thì sao? Khi đó phương trình không còn là bậc hai nữa; máy tính sẽ tự động chuyển sang giải phương trình bậc nhất \(bx + c = 0\) nếu có thể.

Tại sao máy báo vô nghiệm thực? Với phương trình bậc hai, điều đó có nghĩa biệt thức âm, nên các nghiệm là số phức. Với phương trình bậc nhất, điều đó nghĩa là \(a = 0\), khiến phương trình không có nghiệm duy nhất.

Máy có xử lý được số thập phân và số âm không? Có — bạn có thể nhập bất kỳ số thực nào cho a, b và c.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê