Đường chéo của đa giác là gì?
Đường chéo của một đa giác là đoạn thẳng nối hai đỉnh không kề nhau. Các cạnh của đa giác không phải là đường chéo vì chúng nối hai đỉnh liền kề. Công cụ này cho bạn biết chính xác một đa giác bất kỳ có bao nhiêu đường chéo, từ tam giác cho đến đa giác cả nghìn cạnh, dựa trên công thức tổ hợp quen thuộc.
Cách sử dụng công cụ
Bạn chỉ cần nhập số cạnh n của đa giác (cũng chính là số đỉnh), công cụ sẽ trả về tổng số đường chéo. Số cạnh phải từ 3 trở lên, bởi tam giác là đa giác nhỏ nhất. Lưu ý rằng tam giác có 0 đường chéo — vì mọi đỉnh của nó đều kề nhau.
Giải thích công thức
Công thức là $$D = \frac{n(n - 3)}{2}$$ Mỗi đỉnh trong số n đỉnh có thể nối với \(n - 3\) đỉnh khác để tạo thành đường chéo: bạn trừ đi chính nó và hai đỉnh kề bên. Như vậy ta có \(n(n - 3)\) đầu mút, nhưng mỗi đường chéo được đếm hai lần (một lần từ mỗi đầu), nên cần chia cho 2.
Ví dụ minh họa
Với ngũ giác, \(n = 5\). Khi đó $$D = \frac{5 \times (5 - 3)}{2} = \frac{5 \times 2}{2} = 5$$ Vậy ngũ giác có 5 đường chéo. Với lục giác, \(n = 6\): $$D = \frac{6 \times 3}{2} = 9$$ đường chéo. Với hình vuông, \(n = 4\): $$D = \frac{4 \times 1}{2} = 2$$ đường chéo (hai đường cắt nhau).
Số đường chéo theo số cạnh (Bảng tham chiếu)
Mỗi đỉnh của đa giác n cạnh nối với \(n-3\) đỉnh khác bằng một đường chéo. Đỉnh đó không thể nối với chính nó hoặc với hai đỉnh kề bên. Đếm mọi đỉnh rồi chia cho 2 (mỗi đường chéo có hai đầu mút) ta được \(D = \frac{n(n-3)}{2}\).
| Đa giác | Số cạnh (n) | Số đường chéo mỗi đỉnh (n−3) | Tổng số đường chéo D = n(n−3)/2 |
|---|---|---|---|
| Tam giác | 3 | 0 | 0 |
| Tứ giác | 4 | 1 | 2 |
| Ngũ giác | 5 | 2 | 5 |
| Lục giác | 6 | 3 | 9 |
| Thất giác | 7 | 4 | 14 |
| Bát giác | 8 | 5 | 20 |
| Cửu giác | 9 | 6 | 27 |
| Thập giác | 10 | 7 | 35 |
| Thập nhất giác | 11 | 8 | 44 |
| Thập nhị giác | 12 | 9 | 54 |
| Đa giác 15 cạnh | 15 | 12 | 90 |
| Đa giác 20 cạnh | 20 | 17 | 170 |
| Đa giác 50 cạnh | 50 | 47 | 1175 |
| Đa giác 100 cạnh | 100 | 97 | 4850 |
Ví dụ: với \(n = 50\), \(D = \frac{50 \times (50-3)}{2} = \frac{50 \times 47}{2} = \frac{2350}{2} = 1175\).
Thuật ngữ chính
- Đa giác
- Một hình phẳng khép kín được tạo bởi các đoạn thẳng nối tiếp nhau từ đầu đến cuối và không cắt nhau.
- Đỉnh
- Góc của đa giác, nơi hai cạnh gặp nhau. Đa giác có số đỉnh bằng số cạnh.
- Cạnh
- Một trong các đoạn thẳng tạo thành biên của đa giác.
- Đỉnh kề nhau
- Hai đỉnh được nối trực tiếp bởi một cạnh. Chúng là các đỉnh liền kề trên biên, nên đoạn thẳng giữa chúng là một cạnh, không phải đường chéo.
- Đường chéo
- Đoạn thẳng nối hai đỉnh không kề nhau của đa giác.
- Đa giác n cạnh (n-gon)
- Đa giác có n cạnh, ví dụ đa giác 7 cạnh là thất giác.
- Đa giác lồi
- Đa giác mà mọi góc trong đều nhỏ hơn 180° và mọi đường chéo đều nằm bên trong hình.
- Đa giác lõm
- Đa giác có ít nhất một góc trong lớn hơn 180°. Một số đường chéo của nó nằm ngoài hình. Công thức vẫn đếm mọi cặp đỉnh không kề nhau.
- n
- Số cạnh (và số đỉnh) của đa giác. Đây phải là số nguyên ít nhất bằng 3.
- D
- Tổng số đường chéo, được tính bằng \(D = \frac{n(n-3)}{2}\).
Câu hỏi thường gặp
Công thức này có áp dụng cho mọi đa giác không? Có — nó đúng với cả đa giác lồi lẫn đa giác lõm, vì số đường chéo chỉ phụ thuộc vào số đỉnh chứ không phụ thuộc vào vị trí của chúng.
Tại sao tam giác không có đường chéo? Cả ba đỉnh của tam giác đều kề nhau, nên không có cặp đỉnh nào không kề để nối lại. Công thức cũng khẳng định điều này: $$\frac{3 \times (3 - 3)}{2} = 0$$
Một đa giác 100 cạnh có bao nhiêu đường chéo? $$D = \frac{100 \times 97}{2} = 4.850$$ đường chéo.